*4 
x 
M elei zd QU opu xTeoiti*eiy, 
cicli 0De Febribus in Judia. 
ibus, quo 
HIST. NATVRAL € MEDIC. Lr». II. 219 
"Trachzam arteriam, purulentz ifti materiz nori eft cxitiis , quicquid illi dicant , qui 
cjicialiquando affirmant hoc pus, per finiftrum Cordis ventriculum, ad majores venas 
inde deferri & unde hinc ad Iecur, & venas Mefaraicas , per alvum exonerári ,vel ad 
Renes deferri quoque , & ctitice per urinas evacuari. Eorum quidem fidem, qti hzc 
fÍcripferunt, ego non elevo : fed nunquam tam fortunatus fui , quamvis in frequentifíi- 
má praxi, uttaleim excretionenrmihi videre contigerit. Hoc quod jam przponam; 
etiamfranceps & dubium fit remedium, tamen fine dubio nugdcibus verbis, & loqua- 
citate tam faeminarum futilium , quam virorum,relicta, longe przftantiffimum eft: fü- 
pra diaphragma, inter quartam & quintam coftam , mufculi thoracis intercoftales, 
cauterio admoto potentialiadurendi funt, donec fàtis lata efchara oriatur; quod circi- 
ter fpatio trium horarum plerumque fict , dein iftud fatis lato vulnere pertundendum 
cft, & (uthoc obiter dicam) co opus eft, nc fi fine tali cauterio, incifio fiat , vul- 
nus. nimis cito coalefcat & citius, quam neceffe eft ; fed oportet ut labiis longitlime 
àíc invicem diftantibus, ( quod in rotundo vulnere fieri certiffimum cft , ) facilior exi- 
tus puri, & amurcz iíli, fiat: ante omnia, curandum eft, ne confertim pus , & lanics, 
fed repetitis vicibus, emittatur,pro xgri viribus; quarum in regionibus maxima haben- 
daefítratio. Hoc remedio miraculi inftar aliquot cutatos vidi: & inter plurimos vietor 
quidam , & miles ; hicinarce Batavica funt, qui cum me vident, non officiofe tantum 
falutant, fed pene importune adorant V erum dc his in obígrvationibus particularibus 
a&urus fum. Si hzc vobis placuiffe intellexero, efficiam, ut non otiofe tempus in 
Indiis me exegiffe bonifciant.. Nam de malevolis mihi nulla eft cura, quoniam ego me 
fupra corum invidiam efle arbitror; & abunde mihi fufficit, fi Eruditis & Ingenuis , 
non difpliceam. | 
pet fe , & (utfere femper) Synochi puttide. Quz vero certam periodonferva- 
rent , cum intermiílione fcu. azvpezío, ; vix memini me vidiffe ; nifi unam & al- 
Y à P. | : DUAE ib - Nadie : : à x * 
| zo ; qux in Indiis nafcuntur ; plerzquc aut funt fymptomaticz, aut continux 
-teram Q uartanam, camque cutà agro € patría delatam, quz: miferrime in hydro- 
pem; & indein certiffimam mortem defiere. Itaquc erraticz plerumque febres fine 
certo ordine, quibus fingulis , fi nomina dare velis , Oedipo conje&ore tibi opus crit. 
Non tamen Tertianas intermittentes, aliquando oriri negaverim :(ed ha tam rara 
funt , utliceat dicere , quod ir proverbio eft, hirundinem unicam non efficere ver. 
Praterca propofitum mihi eft fcribere, de iis affectibus , qui ut plurimum , & quoti- 
die, hic eveniunt. Hoc faltem in genere vcrum eft , morbos quibus febris fupervenit, 
magis periculofos effe, quam quos à principio comitatur febris. De cura igitur febrium, 
& fymptomatibus carum ; quia cum alles primarii fanationc. conjuncta cft , (u- 
-perfedebimus. actum agere. De continuis ergo aliquid agendum , quz plerumque 
cum tanto furore invadunt , ut tanquam attonitos de ratione mentis ftatim deji- 
ciant , & fzpeintra pauciffimos dies , imo , aliquando horas , cum phrenitide, & con- 
tinuo delirio, xgros é vita rapiant. Ádíünt perpetuz vigiliz, vomitus varii coloris, 
przcipue viridis, & zruginofz, bilis. Externa rigent. Calorinterne cum ingenti fiti 
vitales & naturales facultates depaícitur.. Cum febris hacitaque fit Synochi putridz 
fpecies, ubi fanguis tam qualitate , quam quantitate, peccat;duo magna antiquitus de- 
cantata remedia neceflaria effe quis dubitet? Sed utrum illorum przmitti debeat , in 
quazítionem poflet venire. Nos, fübtilibus fcholafticorum difputationibus , & altc- 
rcationibus ,. omiflis, purgationem debere przcedere autumamus ; nc in venis major 
rturbatio fiat , quam emolumentum ex przmiffa phlebotomia fperari poteft. Et ne 
umores ifti mixti aliquam ex principibus partibus, per motum, occupent, & terribilif- 
fima fymptomata cxcitent.. Itaque in principio leniter, ut Thamarindorum, & Caffiz 
pulpa; zgri purgandi funt, Inje&o quoque Clyftere communi, & adjecta Ele&uarii 
fupra € $j- His peradis , jam tuto vena copiofe fecabitur, vcl ctiam iteratis vi- 
judicio medici relinquimus , tum unguento orborii univerfum corpus 
C 3 inun- 
& 
