HIST. NATVIOEL S&MEBDAIS. Lrs.-IV. 43 
IN CAPYT. XII 
"DeTutia,  Fol.48. 
a—3Àllitur vehementer nofter Garcias ab Orta, quod Tutiam € cineribus cujuf- 
dam arboris uri dicat: fed confitetur, hoc fe auditu percepiffe, itaque deceptus 
fallit alios. 
Nam fit ex terra quadam, Árgillz inftar glutinofa,quam colligentes Indi;ollis in eam 
rem ex argilla longc fortiori, quam in noflra patria, confedtisindunt , & aquam ad- 
dentes , cam curiofe baculis circumagitant , dcin fornacibus in hunc ufüm effictis im- 
ponunt , & per ignem exficcata omni aqua , dein terra hac calcinata lateribus przdi- . 
é&arum ollarum,demptis fordibus quz in fundo hzrent, Tutiam lateribus affixam abra- 
dunt, quamarcis inclufam venalem ferunt per totam Indiam, cjus enim ufus eft in de- 
pilatoriis apud haíce gentes; prafertim foeminis , dum fe in balncis , vel fluviis lavant. 
In Perfiz autem Provincia, Kirmen dicta, hujus terr argillacea,ex qua Tutia coqui- 
tur,à Perfis,& Armeniis mercatoribus, qui ncgotiandi caufa huc advehuntur, magnam 
copiam reperiri non (emelaudivi , qui etiam ut lucrum ex Tutia , quam Períica lingua 
Tutyab vocant uberius faciant , cam diftribuuntin lapidem 7s£ya/ , & in pulverem ejus 
magis vilem quam feorfim volentibus tum divendunt. 
IN C A PB VI L^ 
De Jhoallacho feu ligno Zfloes, Calumbac Zndis dido. — Fol. 64. 
Ignum Aloés przterquam quod in Infula Sumatra, dire&o in confpedu Iavx 
| fita , nafcatur: ctiam frequens oritur, & optimum in Champac , vicina China 
recione, & in Chochbin china. Ac quod cortice nudatum hinc in patriam fera- 
tur, nonideo evenit ; quodfine cortice crefcat : fed quod íxpe quafi uno trunco etiam 
diveríz fpecies virgultorum, & ftirprum,temporis diuturnitate coalefcant, haud fecus 
quam in Benjuifera arbore fieri diximus: nam hoc mirum nobis videri non debet , 
cum fciamus,per artificium etiam diveríx fpeciei arbores alienz fpeciei inferi. Caterum | 
hoc modo Íncolx lignum Aloés , ab aliis virgultis & ligno feparant. Truncos Aloés cz- - 
fos deponunt in ripis fluviorum in caeno & luto ,ut diverfi generis lignum carie con- 
füumptum fe aligno Calambac, (cu Aloes feparet , unde cortice Calambac confumpto, qui 
tam oleofus non eft, quam ipfum lignum, quod prxterea minus teredinibus ac putre- 
dini obnoxium eft, rale , quale in officinis in patria, adnos quoque defertur. Lignum 
. hoc porro Alocs guftu plane aromaticum eft & fubamarum , unde forfan Aloes no- 
men mutuatum eft. Pulvis ejus ad fcrup. unius pondus fumptus Cholerz prodeft, 
uam 24ordexi incolx vocant, & omnibus intcftinorum affectibus frigidis , & ventri- 
culi medetur egregie. Tum tineas & afcarides puerorum efficaciter nccat. Chinen 
fibus porro &€ omnibus Mauris ethnicis in facrificiis pro füffumnigio eft. ! 
[IN CAPRYT. XVII 
«DeSantalo. — Fol. 68. 
Aragrapho tertio auctor nofter refert, pallidum & flavum Santalum, plurimum in 
D» infula nafci , de quo hoc porro memorabile certo accepi, é mercato- 
ribus noftris, advchendi Santalini ligni gratia, eo commeantibus , In hac infula 
nafci febris continuc & ardentis quandam fpeciem, qua fite Syriochi putrida genere, 
cum delirio & mentis alienatione mira; durante namque exacerbatione, qux plerum- 
ué quatuor eft horarum (nam hoc obiter fciendum eft, quamvis adapurexiam hze 
 ainou perveniat: tamen exafperationes (uas habere , non fecus ac tertíanas conti- 
nuá5), ridiculas admodum actioncs xgri edunt , id opificii , vel muneris imitantes , quo 
fani fün&ti funt (üt latius in 7etbod. medendi mca Indica) & aftantibus rifum excutiunt. 
Téenentur quoque bulymo  & fame canina infatiabili , ut quicquid iis obculeris,etiam 
42 D A4 fcedum , 
