LACOBI BONTII 
Hb A-vlsO R-I-E 
NATVRALÍSANVMEDICA 
dps ÉXSRYa 
De Plants ; & Aromatibus. 
De Herba , fea Frutice , quem Guinenfes "T he dicunt ; uid: 
potun fuum ejufdem nominis con fciunt. 
F^ ARR EN 
26539 Ehoc frutice ha&enus eloqui erubtii; cum Chinenfes id. tan- 
4 quamarcanum fibi refervent , & fi quis cos interroget, unde 
/ adfcratur , & ubi nafcatur , variant omnino, neque quicquam 
X ftabile adferent, nam modo dicent, herbam effe , modo fruti- 
$2 ccm; ita ut nil firmum inde concludere ha&enus valuerim, 
46 cum tandem gencrofus nofter D. Generalis IacobusSpex, eam 
59 difputationem , & fcrupulum mihi partim ademit. Qui haud 
C643 dubie fruticem efle p ciavit, nam nobiliffimus Dominus 
dum antealiquot annosin Iaponia Legatus ,' & Gubernator ef- 
fet ibi, fzpiffime crefcentem confpicatus eft. Viridia folia mihi nunquam hic videre 
contigit. Sed dum arefadainaqua tepida diffolyerem , inveni ea omnino fimilia effe 
foliis Confolidz, fed inciía funtin circumferentia, & dentata. Porro hanc herbulam 
cum aqua Chinz decoquunt, & calidum decoctum dein forbent, fanitatis confervan- 
dz gratia , quod decoctum fapore cft verfus amarum vergenti , unde & faccharum di- 
tioresindunt. Porro dehoc potutantas laudes celebrant Chinz, tanquam ifta 77e fa- 
; craeílecherba,& omnibus languoribus,mor bifq | d t folatium.Et certe, 
utverum , fatear , fanitati procul dubio conducere dicendum eft , & pituitz craffx é 
pc&tore avellendz non infima eft medicina ; ficcitate namque praftat, & calore, quod 
amaritudo ejus fatis indicat; Phthificis,quoque hic potus prodeft; & Orthopnoicis,tum 
veficz, & calculo renum accommodatum efle remedium extra controverfiam eft, 
cum fitfüumme diurcticum. Caterum non minoribus à Chinis laudibus effertur hic 
potus; quam Mahometanorum Cave, quod potus genus etiam apud ipfos fervidum 
forbeturincofdem, quos diximusufus. Ha&tenusBontius. — — 
- AuNOTATIO. Nonabfíonum exiftimavi ,fi circafiguram differentias & qua- 
Jitates nobilis hujus Afiaticz plant, hic quxdam notatu digna adduxero , ex relatu 
'€orum qui per integros campos in China & Iaponia cam ftudiofeécoluerünt: Quo,cum 
haud multi penetrarunt Europzi , ut neque nofter Bontius , & proinde viventis plan- 
tz cjufque Iconis fe compotes fieri nequiíle conquefti fint,cgo tandem defectum illum 
favore D. Caron, olimin Izponia Prafeái meritiffimi ; füpplevi; ipfo nobis inufitatam 
foliorum diícrepantiam füppeditante , piori quo ad magnitudinem & figuram , mihi 
quo ad vires & pretium. Qux pleraque cum hadenus negle&a non mirum eft, mul- 
tos etiam nunc in illo errore verfari , quafi diverfz fpeciei plante effent Tbe & Tfia: 
cum é contra cadem fit, cujus decoctum Chinenfibus 7Ze, Iaponentibus 7//a nomen 
audiat; licethorum 7//2 ob majorem foliorum contritionem & co&ionem , nigrum 
Jheappelletur.. Vnde fit ,utlaponenfium 7//a gratioris utique fit faporis , majorifque 
efficaciz , ac altioris quoque pretii, | 3s * 
Omnis itaque 7Ze, five 7/2, nullibi terrarum , quantum quidem conftat, nifi in Ta- " 
HL , poniz , 
gw 
