- 
tes 5? qu 
HIST. NATVRAM € MEDLCI Lis. VI. 89 
rum foliis meffis luculenta illis annuatim redit, etiam iis Iaponiz locis ; ubi gelu & nix 
vigent aque acin Hollandia. Ita ut fperandum fit, fi femen capfulis inclufum,& contra 
aéris injurias munitum;huc deferatur, ibidemque umbrofis & fertilioribus terra locis 
commendetur, feliciter quoque educatum iri poffe.. Radices funt ibrofz, & in. mini- 
imas particulas difperíx circa terrx füperficiem , nullius hadtenus ufus habitz. Ita ut 
fola hujus decantatz fruticis praftantia in frondibus exiftat, qua: V ere Iaponenfi ledze, 
& in umbra exficcatz, ad quotidianas decoctionesrefervantur. Quas quidem potio- 
nes pretiofiffimis culi ibus inftrumentis ab ipfis Magnatibus , diverfis modis reli- 
giofe przparatas, intimis tantum amicis, veluti exquifitum quid nodes atque dies pro- 
pinant: Eafque non frigidas,fed calidas tantum;prodefle,ratum habent,more veterum; 
qui frigidam calidz poftponebant. Si vero quibufdam ob amaritudinem infuavior vi- 
deatur , tantillum facchari addunt , camque fumma cum voluptate & levamine for- 
bentíani ad arcendum fomnum; & imprimis agri, quibus poftlargiora convivia caput 
& ventriculus oppletus fuit. ! ; 
Sed , nein alieno opere prolixior fiam , omittam ea , que de ufü & deliciis hujus 
celeberrimz potionis Autores: probata fidei fcripferunt , ut funt Petrus Maffaus 
lib .v 1 , Ejufd. lib. x 11, Ludovicus Almeida in eodem opere 1. 4, fel. epift. Petrus 
Farricius foc. Ief. Tom. 11, Rer. Ind. Matthaeus Ricius ; de Expeditione Chriftiana 
apud Sinas. Aloifus Frois , inrelatione Iaponica , & alii; Quorum omnium Com- 
pendium D. Tulpius noftrz Reipublica Medic Coryphaus, in calce obfervationum 
fuarum füccin&e tradidit. *Cüm enim hic potus indies celebrior fiat, etiam apud 
Europz Magnates , omnes fatentur uno orc ipfis bene cffe ex cjus ufu , unde fitut ma- 
gna copia & magno pretio ipía folia exficcata & in capfulis plumbeis recondita, undi- 
quaque nunc diftrahantur : Verum fi earum potiones forte non zquc feliciter in Eu- , 
ropzis Regionibus evincant fomnolentias confuctas; nec renum calculos, & catar- 
rhos , aliaque fanitatis incommoda sque efficaciter arccant, ficut illi in natali folo 
expertum habeant; tamenille defectus non adeoipfiherbz, vcl Afiaticorum fuper- 
ftitioni , quam noftro preparandi & utendi modo, ut & corporum noftrorum difpo- 
fitioni , aliifque impedimentis ; imputari poffe, facile eft dijudicare. Collatis itaque 
allegatorum autorum Ícriptis , & noviciorum quorundam vivo relatu, omnes inter fc 
convenire videntur potius circa ufum, dignitatem, & effectus hujus potionis, quam 
circa vires & qualitates. Nam quantum adfaporem foliorum 7Ze, prater amaritudi- 
nem, & calorem , aromaticum quid, & tenuitatem partium potius przdominantem, 
quam aftrictionem , videntur arguerc. Accedit, quod infiniti mecum experti fint, 
ex reiterata hac potione ferum fanguinis levefque fudores moveri, urinaíque fimul 
copiofe protrudi. Vnde ego crediderim, illud quod affert impedimentum vaporibus, 
fomnum ordinarium inducentibus,non adeo aftringendo ftomachum,quam difcutien- 
do flatus , attenuando fpiritus, exficcando & corroborando cerebrum, przftare ; imo 
dolores univerfales mitigare , ut inter anodyna primatum obtinere poffit. Accedit 
quod omnes evidentes operationes, quas in humano corpore exerit, mez opinioni 
faveant , cum non folum tefte noftro Bontio, fed & oinni Sinenfium, Iaponemfiumque 
experientia , fumme diurctica , & ficcans craffxque pituitz abftergendz dicata habea- 
tur. Imo quidni prater has enat manifett q lit: tes, ctiam antinarcoticz fivc 
antiopiales (fiitaloquiliceat) proprietates illiattcibui poffent; fcilicet ut 7i be diícu.- 
? d - S : e " "m LES kw z j J E " r » al 4 A 
tuiffe mihi teftati funt : Sed cjus culturam 5.virés eximias ; przpárandi modos , dignita- 
»1 1: ]1 : ^ $ 
icon 
| 111112) 
b H 
au i uec die-a m alae du 
Q uodfiita fit, non male quadrat cum iis,quz 
pA DUNS MD : (MOT, X CHESQU UL 5I / HD 2 ETIE METEO 
neraria fuit habira : Haec vero inftar Iridis.circa ripas vaga fuit & contemtajantequá E 
»i i COT UMENN. C, ' elio MOST CETISIOUEEUG HICDUOSOHE ODIT GS 
sigle TOR UBISMMONU GU: UR IMEPSSED PISTE 
qu 
