HIST. NXATVRAE € MEDIC/LYs. VI 129 
Eco, qui plantam millies vidi*, cam paulo Iuculentius vobis ob oculos ponam , ut co- 
natus viri diligentiffimi fimul, & doGtiffimi in re herbaria adjuvem : Itaque verum eft, 
quod ominetur plantam aquaticam efleinam Nymphza eft, in omnibus noftrati , tam 
in latis quam rotundis foliis , caule , & radice plane conveniens : Flore vero à patria 
Nymphza differt , quiin Hollandia vel albus, vel flavus eft, hic autem pulchre purpu- 
reus , odoregratiffimonullo modo noftrati cedens. Fru&u quoque, & calyce lon- 
goà patria Nymphza diftat, qui in faperficie hic planus confpicitur, tafiquam fi per 
medium cultro diffecuseffet; verrucas parvas in orbem diftinctas fuper oftendens cir- 
citer triginta N^, qua paulatim grandefcentes, calycem fibi unaquzque cffingit, do- 
nec matureícens Nucem Avellanam dempto putamine, tum forma , tum nuclco val- 
dc referunt; faporem quoque cjus non male zmulatur , qui tamen fatuusaliquo mo- 
do , $& aqueus eft , naturam redolens clementi, in quo crefcit. 
Q uantum ad vircsattinet , in tertio gradu frigidas , de iis hic conticeo , cum in his 
patriz Nymphzz fimilis fit; idcoque deco&to hujus plantz, à Malaiis edodi , uti- 
mur in calidis morbis , febribus ardentibus , Phrenitide, Cholera, & in mortifera 
Dyfenteria. 
Nymphzz porro aliz fpecies hic etiam circaripas flüiminum , & in ftagnis crefcunt. 
abunde, ufque ad Lentem aquaticum, gratum Anatibus ( quos Chinenfes in copia 
alunt) pabulum. | 
Potamogeiton quoque feliciter provenit; tum Plantago aquatica,quam frigidam cfle 
nullus mortalium mihi facile perfuaferit: nam dum experiendi gratia (ut Botanicis mos 
eft) hujus planta folia paulum mafticarem , tantam acrimoniam in orefenfi , quantam 
ne quidem Ranunculi aquatici ea fpecies dare poteft, quam Flammulam apud nos ; 
rei herbariz periti ab ardore vocant. Ita ut meminerim nos , non fruftra aliquan- 
do in Patria decjus qualitatibus difputaffe: nam & folia hujus Plantaginis ctiam apud 
nos maíticata aliquam acrimoniam in ore relinquunt, verum tranfitoriam tantum , 
& momento durantem; hzc vero Indica palàtum & guttur cxcoriat. Q uodíi ad- 
huc incredulus quis rei Botanica ftudiofus, de hoc dubius hxret, huc veniat velim, 
cibona fide promitto, hac planta deguftata omnem fcrupulum cx animorcjiciet. — 
CAO ITSIX XXIX 
- €^ Refcit hzc Be PE inptatis, & fylvis Iavanenfibus, flore albo, Malaii, & 
i» UN ; quia illi fuccum expreffum adlippitudinem, & Ophthalmiam oculorum 
- "adhibent, rion fecus ac noftri fucco vel aqua deftillata Veronicx ad affectus oculo- 
Tum urüntur. Porro hic fuccus ; & totius herbae deco&tum in affedibus thoracis 
'commendatur, ut funt Afthma ; Phthifis , 8& reliqui morbi Pulmonum; qui cum 
tuffihomines moleftant. Tum propter vim: diurcticam Incolx ea utuntur in affei- 
'bus renum & veficz; tum in Gonorrhacisé concubitu Venereo conceptis. Itáque ut 
fxpe mirer ofcitantiam noftra gentis , quz hos populos Barbaros appellare non vere- 
tur ; cum non folum in herbis cognofcendis , fed inomni aeconomica adminiftratio- 
ne noftros longo intervallo poft ferelinquant. Vtuntur porro Incolz foliis hujus con- 
tritis ad ulcera pedum & tibiarum; nam qualitatis eft egregie exficcantis atque ul- 
cera , ut fupra dixi , propter climatis humidam conftitut&ionem , admodum difficilia 
funt curatu. Imo propter intemperantiam militum, & nauticorum fociorum in po- 
tando Aracco fcu vino adufto Indico, hacc ulcera cacoéthia , & mali moris , & fxpe in- 
fanabilia efficiuntur. eti 
Vt tranfitorie aliquid de 4racco, feu vino adufto Indico, dicamus; fciendum cft Chi- 
nenfes gentem totius Orbisavariffimam, & fubtiliffimam, hoc potus genus, ut Oryzx 
parcant, adulterare Holothuriis, in mati fluctuantibus, admixtis , ut fic ei perniciofum 
Pulmonibus ardorem concilient; & hinc fit , ut miferi nautici & milites in Phthifes , 
"Marafmos ; fanguinis fputum incidant; & poft diuturnam emaciationem; miferrime 
M euucc : morian- 
