gedraaid, waardoor de oorspronkelijk naar den sten- ORCHI- 

 gel gekeerde lip naar voren is gericht, vrucht, zoo- DACEAE 

 genaamde lantaren-vrucht, met zes overlangsche sple- 

 ten openspringend, zaden talrijk en zoo fijn als stof. 

 Aanm. De bloemen der Orchideeën zijn zoo volledig 

 ingericht op kruisbestuiving door bemiddeling 

 van insekten, dat zelfbestuiving slechts bij hooge 

 uitzondering schijnt voor te komen. In den 

 regel wordt zij onmogelijk gemaakt door den 

 stand der bloemdeelen. Als lokmiddel doet ge- 

 woonlijk de lip dienst, die dan ook veelal van 

 een honingmerk voorzien is, en in een spoor, die 

 den honing bevat, eindigt. Achter den stempel 

 bevinden zich een of twee al of niet overdekte 

 hechtklieren, die een taai, kleverig vocht afzon- 

 deren en met de steekjes der beide stuifmeel- 

 klompjes in verband staan. De bijzondere in- 

 richting is bij nagenoeg alle soorten weer ver- 

 schillend; in het volgende worden uitvoeriger 

 alleen eenige der meest eigenaardige gevallen 

 vermeld. 



I. Lip met lange of kortere spoor, vruchtbeginsel dui- 

 delijk iSqo gedraaid- 

 2. Lip ongedeeld, lijnvormig, wit of groenachtig 



3. Platanthera. 



2.* Lip gedeeld, met drie slippen of tanden. 



3. Hechtklieren der pollinien in een beursje 



verborgen i. Orchis. 



3.* Hechtklieren der pollinien onbedekt 



2. Gymnadenia. 



I.* Lip ongespoord. 



4. Lip ongedeeld, naar boven gericht, (bloem 



3600 gedraaid), even lang als en breeder dan 



de lijnvormige bloemdekbladeren — 6. Sturmia. 



4.* Lip overdwars gedeeld, bloem klokvormig — 



4. Epipactis. 



4.**Lip met 2 slippen, stengelbladeren 2, tegen- 

 overstaand 5. Listera. 



V 65 



