ORCHI- I. ORCHIS— STANDELKRUID 



Vruchtbeginsel gedraaid, lip gespoord, drielobbig, mid- 

 dellob gaaf of ingesneden. 



A. Alle bloemdekbladeren behalve de lip helmachtig 

 samengebogen, knollen ongedeeld. 



O. morio L., 6—20 cM., knollen rond, bladeren lang- 

 werpig, de onderste afstaand, de bovenste den stengel 

 omhullend, aar los, arm-, acht- tot tienbloemig, bloem- 

 dekbladeren stomp, purper tot wit, de bovenste samen- 

 gebogen, met groene aderen, spoor zoo lang als het 

 vruchtbeginsel. — Mei, Juni, algemeen in de duinen, 

 langs de vlieten en op weiden in het Koegras, zeldzaam 

 op den schordijk. Harlekijns-standelkrui d. 

 Aanm. De helmachtig saamgebogen bloemdekbladeren 

 beschutten de voortplantingsorganen ; de lip 

 dient als lokmiddel en als rustplaats voor de 

 bestuivende insekten. De spoor bevat geen vrije 

 honing, doch een dunwandig, wandstandig 

 weefsel, dat een zoet vocht bevat en door de 

 insekten van binnen aangeboord wordt. De 

 helmhokjes springen aan de voorzijde met een 

 overlangsche spleet open, de polliniën zijn met 

 hun stelen vergroeid met het beursje, dat de 

 hechtklieren verbergt. Het beursje scheurt en 

 bij het binnendringen van het insekt plakken 

 de polliniën aan den kop vast en worden, als 

 het dier zijn kop terugtrekt, meegenomen. Tij- 

 dens de vlucht drogen de hechtklieren en krom- 

 men zich de polliniën zoodanig, dat zij bij eenvol- 

 gend bezoek met den kleverigen, ontvankelijken 

 stempel eener nieuwe Orchis in aanraking moeten 

 komen. Bestuivers zijn voornamelijk hommels. 



B. Alleen de 3 bovenste bloemdekbladeren helmachtig 

 samengebogen, de beide zijdelingsche afstaand, 

 knollen handvormig gedeeld. 



O. latifolia L., 20—45 ^^-j stengel hol, bladeren 

 4—6, met zwarte vlekken, aan den voet smal, tot aan het 

 66 



