uiteinde aangezwollen en zonderen glinsterende VIOLA- 

 en kleverige druppels af, waardoor tal van CEAE 

 insekten worden aangelokt en gevangen. De 

 spartelende dieren oefenen een prikkel uit op de 

 klierharen, waardoor deze zich naar het midden 

 van het blad ombuigen en een verterende vloei- 

 stof afscheiden met behulp waarvan het gevan- 

 gen insekt snel oplost en door de klierharen 

 opgezogen wordt. Ook stukjes vleesch, gekookt 

 eiwit en dergelijke worden door de zonnedauw 

 geresorbcerd. Behalve de gewone bloemen komen 

 ook bloempjes voor, die zich nooit openen, 

 zoogenaamde verborgen of kleistogame bloemen, 

 en deze brengen verreweg de meeste zaden voort. 



FAM. 29. VIOLACEAE 



Planten met afwisselende, meestal ongedeelde, gesteelde, 

 in den knop opgerolde bladeren, bloemen tweeslachtig, 

 zijdelings symmetriek, okselstandig , kelk vijfbladig, 

 bioemkroonbladeren 5, het onderste aan den voet met 

 een zakachtige spoor, meeldraden 5, boven de helm- 

 knoppen met een vleezig aanhangsel, onderlinj2^ samen- 

 hangend of -neigend, vruchtbeginsel bovenstandig, een- 

 hokkig. 



I. Kelkbladeren 5, met aanhangsels aan den voet, 

 onderst bloemkroonblad gespoord, eenig inlandsch 

 geslacht ■ — — i. Viola. 



I. VIOLA — VIOOLTJE 



Bloemen met voorblaadjes op lange, aan den top om- 

 gebogen stelen, het onderste bloemkroonblad en som- 

 tijds ook de zijdelingsche met waaiervormige strepen, 

 meeldraden breed, een cylinder vormend, maar niet 

 vergroeid, doosvrucht driekleppig. 



Aanm. De meeste viooltjes bloeien vroeg in het voor- 

 jaar en worden door allerlei insekten, voor- 

 namelijk hommels bestoven. Behalve de gewone 

 bloemen die, wanneer de insekten uitblijven, 



III 



