VIOLA- nooit vrucht zetten, komen bij sommige soorten in 



CEAE de bladhoeken verscholen bloemen voor, die nooit 



opengaan, zoogenaamde kleistogame bloemen, 

 en waarin dus uitsluitend zelf bestuiving kan plaats 

 hebben. In deze bloemen wordt het meeste zaad 

 voortgebracht. De onderste meeldraden bezitten 

 tamelijk lange uitsteeksels, die honing afscheiden, 

 welke honing in den hollen spoor van het on- 

 derste bloemblad geborgen wordt. Bij vele 

 soorten worden de zaden verspreid door mieren, 

 die bijzonder verlekkerd zijn op het kiem propje, 

 een wratachtig uitwasje dezer zaden. 



V. canina L., overblijvend, 6—30 cM., stengel in 

 den regel liggend, bladeren aan den voet zwak hart- 

 vormig of bijna afgeknot, bloemkroonbladeren blauw, 

 zelden wit, de beide middelste zijdelingsch afstaand, 

 spoor blauw- of geelachtig, stempel in een naar beneden 

 gebogen snaveltje uitloopend. — Mei, Juli, lang? de 

 kanaaldijken en meer nog in de duinen. Honds- 

 viooltje. 



V. tricolor L., een- of tweejarig of overblijvend, 

 15—45 cM., stengel vertakt, bladeren gekarteld, de 

 onderste hart-eivormig, de hoogere langwerpig of lancet- 

 vormig, bloemkroon zeer veranderlijk in grootte en 

 kleur, geel of driekleurig, de beide middelste bloem- 

 kroonbladeren naar de 2 bovenste gericht en deze met 

 hunne randen bedekkend, stempel kruikvormig. — 

 Mei — Oktober, algemeen in de duinen. Driekleurig 

 viooltje. 



Aanm. De var. arvensis Murray, die zich onder- 

 scheidt door witachtige bloemen, waarvan de 

 bloemkroon kleiner is dan de kelk en die ge- 

 woonlijk eenjarig is, werd in een greppel langs 

 bouwland aan den duinvoet gevonden. 

 Het driekleurige viooltje is met zijn fraai honing- 

 merk het best aangepast aan insektenbezoek en 

 dienovereenkomstig verstoken van kleistogame 

 bloemen. De stengel is knopvormig en voor- 

 112 



