— 17 — 

 Groote ratelaar. — Rhinantbus major. 



Van de vier in ons land voorkomende geslachten der Rhi- 

 nanthaceeën, Oogentroost en Hengel, Kartelblad en 

 Ratelaar, is de laatste de plant met het meest forsche voorko- 

 men en misschien ook daarom de meest gevreesde der vier. 

 Immers deze groep der Scropludarineeën staat altijd in vijandige 

 houding tegenover wie toevallig haar buren zijn. 't Zijn alle 

 vier wortelparasieten ; hun wortels hechten zich met zuignapjes 

 vast aan die van grassen of heideplanten in de buurt en trek- 

 ken daar hun voedsel uit. Vandaar dat de boer niet graag 

 een land heeft, zooals er in veeoachtige streken in Friesland 

 wel voorkomen , geel ziend van de Ratels. „Slecht land , 

 maar mooi" zegt dan de toevallige voorbijganger en de eigenaar 

 is het, ten minste wat het eerste betreft, met hem eens. 



Toch moet de bloemenliefhebber bewondering hebben voor 

 den mooien zwavelgelen tint van de tweelippige bloem met de 

 zoo sterk in 'toog vallende blauwe of paarse tandjes vóór aan 

 de bovenlip, waartusschen het stempelknopje zoo aardig naar 

 voren dringt. Buigt hij de bloem een weinig open , dan 

 komen de tweemachtige meeldraden onder de bovenlip voor 

 den dag en de fraai met witte wol bezette helmknoppen. 



Wat vooral treft aan de plant zijn de opgeblazen kelk en de twee 

 breede bleekgroene schutbladen met hun aardige spitse tanden , 

 die hier langer zijn dan bij de grootere zittende en tegenover- 

 staande stengelbladeren. Die kelk blijft als de bloem is afge- 

 vallen, het merkwaardige vruchtje omgeven, dat een herhaal- 

 den tocht naar een land met Ratöls waard is, opdat ge 

 het rijp te zien krijgt. Het is vrij plat en rond , springt in 

 twee kleppen of helften open en laat dan in twee in de lengte 

 geplaatste hokjes acht a tien mooie platte zaadjes zien , die 

 rondom gevleugeld zijn. Worden ze wat droog, dan rammelen 

 ze gezellig in hun beide hokjes heen en weer, vandaar de 

 naam ratel en het duitsche KUippertopf voor onze plant. 



-^^ 



A 



