— 19 — 

 Tetkruid, — Piügaiciüa vulgaris. 



Er zijn menschen, die het niet mooi vinden, dat zelfs de planten 

 niet eens allen vegetariërs zijn, en een bloemenlief hebber als de oude 

 heer F. W. Van Eeden spreekt in zijn „Onkruid" met eenige ver- 

 ontwaardiging er over, dat deze aardige Pinguicula „in den laatsten 

 tijd ook al van vleescheterij is beschuldigd." Toch was het toen 

 reeds een jaar of vijf nadat Darwin omstreeks 1875 de zaak buiten 

 twijfel had gesteld en in zijn werk over insectenetende planten tot 

 de conclusie was gekomen, dat de Pinguicula vulgairs, door dat 

 zoowel kleine diertjes, als stuifmeel, kleine blaadjes en zaden, die 

 op haar bladeren geraken, worden verteerd en opgezogen, een plant- 

 etend zoowel als een vleeschetend gewas is. 



Die voedingsfunctie wordt verricht door de bleekgroene orgesteelde 

 bladeren, die in een mooie roset op den moerassigen hei- en veengrond 

 neerliggen , waarop men , in het oosten van ons land , dit vetkruid 

 niet zoo heel zelden aantreft. Dat die bladeren vocht afscheiden 

 bemerkt men aan hun vetachtige, kleverige bovenvlakte, waarvan, 

 daar pinguis vet beteekent, zoowel de Nederlandsche als de Latijnsche 

 naam afkomstig is. Het zijn kleine zeer bijzonder gevormde klier- 

 dragende haren, die met hun afscheidingsproduct de vliegjes en 

 heideblaadjes omhullen en verteren , daarbij geholpen door het om- 

 krullen van den rand der bladeren, waardoor kleine deeltjes nog 

 beter omvat en grootere naar het midden van het blad voortgescho- 

 ven worden. Het is een werking als bij dat andere op dezelfde 

 grondsoort hier te lande voorkomende insectenetertje. de zonnedauw, 

 Drosera, die op ronde gesteelde blaadjes met nog wat duidelijker 

 waarneembare hulpmiddelen zich haar voedsel vangt en toebereidt. 

 Dat bij beide als 't ware gerekend is op deze aanvulling van het 

 levensonderhoud, blijkt door de zeer korte, weinig ontwikkelde wor- 

 teltjes, die de plantjes hebben. 



't Zou jammer zijn om de interessante bladeren, bij Pinguicula 

 de aardige kleine, ieder afzonderlijk op een langen steel gezeten, 

 mooi violet-blauw gekleurde bloempjes over het hoofd te zien. Zij 

 hebben een klein tweelippig kelkje, met 3 lobben aan de boven- en 2 

 aan de onderlip, terwijl omgekeerd de kroon, die in een lange, honig 

 bevattende spoor uitloopt en in de keel met witte haartjes bezet is , 

 3 lobben aan de onder- en 2 aan de bovenlip heeft. Daar binnen 

 bevinden zich 2 meeldraden , met knievormig omgebogen helmdraden, 

 die antheren als kleine napjes dragen, overwelfd door den wijd uit- 

 gespreid en stempel van den er tusschen gezeten stamper. Daar de 

 stempel alleen van boven kleverig is, zuilen de insecten, die in dit 

 deel der bloem geen gevaar loopen opgegeten te worden, maar inte- 

 gendeel zelf wat te smullen vinden , eerst het meegebrachte stuif- 

 meel afstrijken en daarna nieuwen voorraad meenemen. 



