- 27 - 

 Breedbladige orchis. — Orchis latifolia. 



Al leeren ons de werken over plantkunde, dat er in ons 

 land een tiental soorten van Orchis worden gevonden en dat 

 de familie der Orchideeën er wel door zestien geslachten is 

 vertegenwoordigd, toch vindt ieder het op een botaniseertocht 

 een succes , als hij een mooie Orchidee mee thuis brengt. 

 Vaak moeten er dan ook een paar natte voeten aan gewaagd, 

 om op vochtige weiden de mooie standelkruiden te veroveren ; 

 den eersten den besten wandelaar, die de gebaande wegen 

 houdt , valt het vinden van orchideeën zoo maar niet te beurt. 



De Orchis latifolia van ons prentje is de bij ons meest voor- 

 komende soort; Handekenskruid heet zij naar den platten 

 handvormig ingesneden knol , die, als hij zijn voedsel aan de plant 

 heeft afgestaan, van een vleezig welgedaan handje, dat hij 

 eerst geleek , tot een dorre vliezige huid wordt. Dan is 

 intusschen in de onderaardsche voorraadschuur reeds weer een 

 nieuwe wortelknol gevormd. 



De holle stengel van deze Orchis draagt zijn vier- of zestal 

 soms zwart gevlekte langwerpige puntige bladeren, niet aan 

 hun top naar binnen gekruld , zooals bij Orchis incarnata. 

 't Bovenste der bladeren reikt tot het glanspunt der plant, 

 den vollen sierlijken bloemtros, die eigenlijk een aar is, want 

 wat de steeltjes der enkele bloemen lijken , zijn de vruchtbe- 

 ginsels, langwerpige gedraaide lichaampjes, waaruit de zaadjes 

 door zes zijspleten ontsnappen , wanneer de doosvrucht rijp is. 

 De mooie gevuldheid van Orchis latifolia is mee te danken 

 aan de lange schutblaadjes bij. iedere bloem en 't roodpaarse 

 bloempje zelf is èn om zijn kleur èn om zijn vorm èn om zijn 

 teekeniog 't bekijken dubbel waard. Sierlijk wuiven naar beide 

 zijden uit de beide buitenste dekslipjes; de drielobbige onderlip 

 met lange spoor is, als bij Glechoma , met keurige donkere lijnen 

 geteekend en onder den door drie blaadjes gevormden helm 

 zijn duidelijk te zien de peervormige klompjes stuifmeel, die 

 ge zoo gemakkelijk met de punt van een potlood vangen kunt, 

 wanneer die punt, als ware zij een bijensnuit, in de spoor 

 dringt, zoodat uw potlood het hechtkliertje raakt en den draad 

 of het staartje meeneemt, waardoor de beide pollinia loslaten 

 van den stempel zuil, het orgaan, dat bij alle orchideeën stijl 

 en meeldraden vertegenwoordigt. 



-*H*- 



