— 34 — 

 Gewone kruisbloem. — Polygala vulgaris. 



De kleur van dit bloempje , dat nog al veel op zand- en 

 heigrond te vinden is , kan iemand soms in de war brengen , 

 want hoewel meest blauw, is het ook niet zelden rosé, terwijl 

 het die kleuren zoowel in een donkeren als in een lichten 

 tint kan vertoonen en het ook zelfs geheel wit kan wezen. 



Wie een gevonden exemplaar wil determineeren , mag wel 

 een goede loupe en een voorraadje geduld bij de hand hebben, 

 doch dan kan hij ook veel wonderlijks aan het nietige dingetje 

 opmerken. De twee gekleurde blaadjes, die het eerst in het 

 oog vallen, de vleugels, die het bloempje voor een groot deel 

 insluiten , blijken kelkbladen te zijn , waartusschen van boven 

 nog één en van onderen twee zeer kleine groene gezeten zijn, 

 zoodat er tegen verwachting toch een vijfbladige kelk is. De 

 kroon is nog onregelmatiger. Van de vijf blaadjes, die deze 

 zou moeten hebben , zijn er maar drie overgebleven , die met 

 elkaar samenhangen, en daarvan vormt het grootste een soort 

 van kiel, die van boven in franje uitloopt en de acht meel- 

 draden, die er ook mee saamgegroeid zijn, omhult. Deze 

 laatste leveren een voorbeeld van echte éénbroederigheid , al 

 is de door hen gevormde bundel ook van boven even in twee 

 groepen van vier gescheiden. 



Aan den vrij langen , dicht met vele bloempjes bezetten tros 

 ziet men slechts met moeite van boven zeer kleine schutblaadjes, 

 die dus niet, zooals bij Polygala comosa, boven de bloem- 

 knopjes uitsteken. Van onderen vertoont de tros al spoedig 

 een reeks uitgebloeide bloempjes; de twee gekleurde, fraai 

 geaderde kelkbladen zijn dan groene vleugels geworden en 

 sluiten een vruchtje in, dat een vliezigen rand heeft, doch 

 overigens uitwendig veel op een hartvormig hauwtje van een 

 crucifeer gelijkt; elk der twee hokjes van dit vruchtje heeft 

 echter maar één zaadje. De bladeren van onze Polygala vul- 

 garis zijn ongesteeld, lancetvormig en zitten alle verspreid 

 aan het zwakke stengeltje, terwijl de onderste wat korter en 

 breeder zijn dan de hooger geplaatste. 



