— 48 — 



Mattebies. — JScirpus lacustris. 



Dicht Daast de Gramineeën en de Juücaceeën vindt men , 

 zoowel in de rangschikking der gewassen , naar het natuur- 

 lijke stelsel, als in de werkelijkheid aan den rand van onze 

 slooten en plassen, de Cyperaceeën. Deze hebben geen of een 

 slechts uit haren bestaand bloemdek, doch elk bloempje zit in 

 den oksel van een kafschubje , dat nog de rol van de bloem- 

 bekleedsels mee helpt spelen. Er zijn 3 meeldraden, waarvan 

 de helmknoppen aan hun voet aangehecht zijn, en één stamper, 

 met 2 of 3 stempels , die een eenzadig vruchtje levert , waarbij 

 de vruchtwand , niet, zooals bij de grassen , stijf aan het zaad 

 vastgegroeid, maar los daarvan is, zoodat het een dopvruchtje 

 of nootje vormt. De stengel heeft geen knoopen en de bladeren 

 hebben een gesloten scheede, niet eene die, als bij de grashal- 

 men , over de geheele lengte gespleten is. 



Bij de hier afgebeelde Matte- of Stoel ebi es, waarvan de 

 naam het gebruik reeds aanwijst, kan er trouwens van bladeren 

 weinig sprake zijn. Van onderen komen er uit den wortelstok 

 niets dan een aantal bladschoeden , die daar aan den stengel 

 eenigen steun geven , en van boven heeft de plant wel een blad 

 met een smal puntig toeloopende lintvormige schijf, maar dit 

 is stijf en droog en niet erg geschikt voor de functie van adem- 

 haling en uitwaseming. Deze laatste verrichtingen komen daar- 

 door grootendeels voor rekening van den wel 1 a 2 meter langen 

 blanken stengel , die groen en zeer licht is , daar hij uit een los 

 luchthoudend weefsel is gevormd. Hij is bij deze soort Scirpus 

 tot bovenaan toe glad en rond , terwijl hij bij andere soorten ge- 

 heel , of alleen van boven , driekant is. 



Ook zijn er nog bladachtige deelen , echter eveneens meestal 

 droog en vliezig, die als schutbladen zitten aan den voet der aartjes, 

 die de bloempjes bevatten, welke hier allen, rondom den in 3 stem- 

 pels eindigenden stamper, behalve de 3 meeldraden , 6 scherpe 

 borstels bezitten , voorzien van naar onderen gerichte w^eerhaakjes. 



Van de Cypergrassen komen ten onzent een 80tal soorten voor, 

 dus byna tweederden van het aantal , waarop de echte grassen 

 mogen bogen. Behalve het geslacht Scirpus met een dozijn 

 soorten , heeft men o. a. Cyperus , waarvan beide inlandsche 

 soorten echter zeldzaam zijn, Eriophorum, dat bij ons algemeen 

 is en om de lange haren, die daar het bloemdek vertegen- 

 woordigen. Wollegras genoemd wordt Qn Carex , het talrijkst 

 in soorten, waarvan de Carex arenaria, de Zandzegge onzer 

 duinen, om zijn vele meters langen wortelstok beroemd is. 



V. U. en B., Plantenschat. 4. 



