— 52 — 

 Kalmus. — Acorus calamns. 



In meer dan één opzicht is de wortelstok, de bekende aromatieke 

 Kalmus wortel onzer apotheken, het belangrijkste deel dezer plant. 

 Hij is het mooiste en duidelijkste model van een echten rhizorna , dat 

 gij vinden kunt. Uit den slijkerigen bodem aan den kant van een 

 vaart of plas opgehaald, ziet ge dat hij meer dan vingerdik is en 1 

 a 2 decimeter lang, van binnen geheel uit een dichte kurkachtige 

 sterk riekende witte stof bestaande. Hi.j groeit horizontaal, laat aan 

 den onderkant over zijn geheele lengte dunne wortels afhangen en 

 zendt verder als een echte onderaardsche stengel behalve den dikken 

 tak op het eind, die de hoofdplant vormt, jongere planten in allerlei 

 stadiën van ontwikkeling naar boven, terwijl ook nog de resten van 

 oudere bladscheedeti als bruinzwarte ringen er aan te zien zijn. 



Met dien wortelstok, die in zijn weinig weerstandbiedende mid- 

 denstof aan den eenen kant steeds voortgroeit en nieuwe knoppeji 

 vormt, terwijl het andere uiteinde langzamerhand vermolmt, en die 

 in het slik verborgen, den winter zonder gevaar voor afsterven door- 

 maakt, vermenigvuldigt het gewas zich, zooals trouwens zoovele en 

 vooral veel waterplanten doen. Doch voor deze Kalmus is dit de 

 eenige wijze van vermenigvuldigen, want rijpe vruchten krijgt hij 

 bij ons niet. 



De organen daarvoor zijn overigens aanwezig. In de figuur is een 

 kort stuk van den stengel afgebeeld, die plat is en van onderen over 

 de lengte gespleten, en die van boven zijdelings in een vingervormige 

 aar. of eigenlijk bloeikolf, daar de as nog al dik is, de dicht opeen- 

 gezeten talrijke bloempjes draagt. De stengel schijnt op dat punt 

 nog niet te eindigen, maar gaat daar over in een lar.ge scheede, die 

 veel op een blad gelijkt. De bladeren , die bij kneuzing denzelfden 

 geur als de wortelstok verspreiden, zijn overigens, zooals bij de 

 meeste eenzaadlobbige gewassen, rechtnervig, zeer lang en lint- of 

 beter nog zwaardvormig, terwijl zij aan den rand eigenaardig ge- 

 plooid zijn, zooals trouwens ook de stengel zelf dat is. 



Met de loupe kunt ge nu in elk der kleine bloempjes een kogel- 

 vormigen stamper zien, die eerder rijp is dan de daar omheen ge- 

 rangschikte 6 meeldraden, door een 6-bladig bloemdek omsloten. Zooals 

 bij al dergelijke inflorescentiën ontluiken de onoerste bloempjes het 

 eerst en het stuifmeel van deze zou dus voor de stampers der bovenste 

 kunnen dienen, maar het is kleverig en de wind kan het daar niet 

 heen voeren en nog minder naar de stempels in andere bloeikolven. 

 En vreemd genoeg schijnen de geschikte insecten om hulp te ver- 

 Icenen , hier geheel te ontbreken, tenminste men schrijft het daar 

 aan toe, dat de kalmus bij ons geen vruchten voortbrengt, terwijl hij 

 in zijn oorspronkelijk vaderland, Oostelijk Azië, waar zeker de ge- 

 korven dierkens hulpvaardiger zijn, mooie roode bessen levert. 



