— 56 — 



Herderstaschje. — Capsella bursa pastoris. 



Als ooit het „zeer algemeen" terecht op een plant is toege- 

 past, dan voorzeker op deze kleine Crncifeer, die in geen weide 

 of grasveld , aan geen wegberm of grasrand ontbreekt. Laat 

 men haar rustig groeien , dan bereikt zij wel een hoogte van 

 een decimeter of drie, vier, maar blijft altijd door de kleine, 

 witte , niet erg in 't oog vallende bloempjes haar bescheiden 

 karakter bewaren. Die bloempjes zitten aan een langgerekten 

 tros , waaraan men meestal geregeld van onderen af bijeen kan 

 vinden: kale tusschenschotjes van reeds opengesprongen vruch- 

 ten , rijpe of bijna rijpe hauwtjes aan vrij lange horizontaal 

 afstaande stelen , andere van die aardige omgekeerd hartvor- 

 mige vruchtjes, die nog teer en fijn zijn, vruchtjes die zich 

 pas hebben gezet, uitgebloeide bloempjes, andere in volle fleur 

 en heel bovenaan een dichtopeengepakt hoopje knopjes. In 

 't bloempje kan men, als 'tin de zon flink open staat, de zes 

 meeldraden, vier lange en twee korte, en 't fleschvoi'mige ge- 

 knopte stampertje duidelijk onderscheiden, tusschen de vier 

 kleine oningesneden bloemblaadjes op het vierbladig kelkje. 



Alleraardigste dingetjes , die driekante hauwtjes met hun 

 van buiten duidelijk herkenbaar tusschenschot , van boven in 

 een puntje uitloopend . het overblijfsel van den zeer korten 

 stijl, en als ge het vruchtje tegen 't licht houdt, de vele zaad- 

 jes aan beide zijden ervan gegroepeerd. Zie , hoe ze met hun 

 steeltje erbij wat hol staan aan den eenen kant, wat zeker 

 mee tot den volksnaam lepelblad en lepeldiefje aanleiding heeft 

 gegeven. Het aantal zaadjes is zeer groot en zorgvuldige be- 

 rekeningen hebben geleerd , dat gemiddeld één plant van het 

 herderstaschje per jaar 64000 zaden kan voortbrengen. 



Tot bij 't begin van den bloemsteel is de stengel, die uit 

 den dunnen pen wortel opstijgt, bebladerd met verspreid ge- 

 plaatste langwerpige fijn getande bladeren, die met hun keu- 

 rig gevormden pijlvormigen voet den stengel omvatten. Stengel 

 en bladeren zijn een weinig behaard, iets, wat niet zoo dade- 

 lijk in 'toog valt, maar ilat bij het determineeren moet wor- 

 den opgemerkt, zoo ge niet van 't goede pad wilt afwijken. 

 De onderste bladen, die een fraaie, in onze afbeelding haast 

 al te fraai geteekende bladroset vormen, hebben geen pijlvor- 

 migen voet; ze zijn grooter, zeer smal aan den voet en min 

 of meer spatel vormig, zoo door hun vorm meewerkend om den 

 wortel het vocht van regen en dauw toe te voeren. 



