— 64 — 

 Zwanebloem. — Butomus umbellatus. 



Onder al wat er steil, recht en hoog uit onze plassen en 

 vaarten opgroeit, neemt de Zwanebloem een eereplaats in, 

 met haar mooi groot scherm van soms wel veertig rosé bloe- 

 men , elk op een stevigen steel gezeten. Die tronen op den 

 slanken, wel 1 M. hoogen, naakten bloemstengel , en ter zijde 

 staan de lange lintvormige bladen , zoo eigenaardig driekantig 

 bij dit monocotyle gewas, alles oprijzend uit een korten wor- 

 telstok, zooals er in het slijk van bijna alle slooten verborgen 

 zitten. Als kinderen staken wij in stukken van het sponsach- 

 tig weefsel van den stengel gespitste lucifers , zoo stoeltjes 

 en stevige ladders makend van die groene , gladde balken. 



Terwijl wij dit schrijven, bij avond buiten in een helder ver- 

 lichte veranda, komt een nachtvlinder juist een bezoek afleggen 

 bij de sierlijke , schitterende bloem , vóór ons in water gezet 

 in een glas, lokkend met haar drie grootere binnenste en 

 drie kleinere buitenste dekbladen, alle zes licht rosé met don- 

 kere aderen in denzelfden tint. Hij scharrelt met heftige be- 

 geerte in het scherm met wijdopenstaande bloemen rond, nu 

 in een bloem , waarvan enkele helmknoppen nog paars en dus 

 niet opengesprongen zijn en waar andere van de negen meel- 

 draden hun goudgeel stuifmeel reeds dragen op 't albasten 

 zuiltje , dan in een andere , waar ze alle negen reeds doffe en 

 donkere helmknoppen hebben, maar waar hij zich vooral niet 

 minder thuis voelt. 



Daarin toch staan de stempels der zes fleschvormige vrucht- 

 beginsels reeds ver uiteen en op de zoo gevormde ster zet het 

 insect zich neer en buigt zich, om met de lange roltong den 

 schat van honig te slurpen, in heldere droppels ook voor ons 

 zichtbaar tusschen de gezwollen vruchtbeginsels. En 't stuifmeel, 

 dat de gele geopende helmknoppen hem afstonden , hij laat het 

 achter op de gespleten stempels , onder 't stillen van eigen hon- 

 ger tevens vervullend een wensch van deze mooie dochter Flora's. 



Zwanebloem heet zij naar den vorm der vruchtjes, met de 

 als slanke halzen uitgestrekte stijlen , welke halsjes in den aan- 

 vang alle naar elkaar zijn toegebogen en eerst uiteenwijken , 

 als het stuifmeel uit hun naaste omgeving in dezelfde bloem 

 grooten deels reeds door de insecten is weggehaald. Dus ook 

 hier , als bij zoovele planten , eerst zorg voor kruisbestuiving , 

 maar daarbij toch ook nog gelegenheid voor autogamie. 



V. ü. en B. , Plantenschat 5. 



