— 66 — 

 Nagelkruid. — Geum urbanum. 



Wat is het een mooie groep, die Rozenfamilie, zooals zij zonderde 

 hand van kweeking en verzorging vrij in de natuur zich voordoet! 

 Zij laat ons de aardige kleine Potentillas zien en de forsche fijne 

 Spiraeas, de heerlijke wijnroode Comarum palustre en de mooie 

 gele A(jrimoniatTos,?<en, zij presenteert ons de Wilde framboos, 

 de Boschaardbei, en de sappige Bramen, en eindelijk vertoont 

 ze ons, behalve de bloemenkoningin zelf, in de Wilde roos, ook 

 dit keurig mooie Nagelkruid, onze aardige Geum urbanum. 



Deze vrij hooge plant met kleine gele bloemen, die als heldergele 

 sterretjes hun vijf ongenagelde blaadjes uitspreiden, rechtopstaand 

 op den stengel, houdt van vochtige schaduwrijke plaatsen in heggen , 

 bosschen en kreupelhout, waar ge haar als met vleezigen wortelstok 

 overblijvende plant jaar op jaar soms reeds in Mei kunt begroeten, 

 terwijl er ook laat in 't najaar nog wel eens een bloempje aan te vinden 

 is, gedragen op het behaarde kelkje met de vijf groote en iets lager 

 geplaatste vijf kleinere spitse slipjes. Opmerkelijk is de afwisseling 

 in den vorm der bladeren aan dezelfde plant, zooals zij aan den 

 stevigen behaarden stengel voorkomen. Beneden zijn de zachtbehaarde 

 wortelbladen liervormig gevind , dus van een zeer groot eindblaadje 

 voorzien, maar daarbij komen, tusschen de jukken van zachtlobbige 

 en gezaagde blaadjes, kleinere rondere blaadjes, soms één alleen, 

 soms een juk vormend; hoogerop komen die afgebroken gevinde bla- 

 deren niet meer voor; daar heeft men groote drietallige bladen met 

 opmerkelijk forsche mooie bijna ronde steunbladen, iets dus als bij 

 Potentilla, maar dan in 't groot. 



Het mooiste en interessantste aan Geum zijn de vruchten. De 

 vele stampers elk met een, niet zijdelings als bij Potentilla, maar ein- 

 delings geplaatsten stijl , ontwikkelen zich op een drogen rolronden 

 vruchtbodem met fijne witte schubbetjes bezet, die als een miniatuur- 

 lampenpoetsertje alleen overblijft op den geheel teruggeslagen vrucht- 

 kelk, wanneer de rijpe vruchtjes zijn verspreid. Samen vormden die 

 bruine vruchtjes met hun tot naalden gestevigde stijlen een alleraar- 

 digsten kogel, waarvan elke afstaande naald als een bajonetje droeg 

 door haar knievormige bocht op 4 5 der hoogte. Van onderen is dat 

 laatste lid behaard en, merkwaardig genoeg, het valt af vóór de 

 vrucht rijp is, terwijl dan, wat boveneind geworden is, zich haakvor- 

 mig ombuigt. Heeft dat laatste beteekenis voor de verspreiding der 

 vruchtjes met het oog op aanhechting aan de wollige vacht van voor- 

 bijstrijkende dieren, dan is 't niet onmogelijk, dat het afbreken van 

 't bovenlid het te spoedig losraken der nog niet gansch rijpe vruchtjes 

 verhindert. De rijpe vruchten hangen vóór 't losraken met hun naal- 

 den naar beneden langs vruchtbodem en kelk. 



5* 



