— 98 — 

 Lischdodde. — T3q3ha angustifolia. 



Een eigenaardige versiering vormen deze bruine lluweelige cylinders , 

 op hunne hooge dunne stevige stengels, naast het riet, de egelskop , 

 de zwanebloem, het pijlkruid, de kalmoes en wat er meer onze Ne- 

 derlandsche poelen en plassen tooit. Slechts een korten tijd, in de 

 eerste helft van denzomer, ziet ge echter deze Ka n ne wassc her s 

 of Lampepoetsers zóó als de figuur er een laat zien, waarbij boven 

 den bruinen nog een lichter gekleurde lossere cylinder aanwezig is, 

 een verzameling van mannelijke bloempjes , ieder uit een drietal op 

 een steeltje gezeten meeldraden en enkele haren bestaande. Als die 

 hun wolkjes stuifmeel aan den wind hebben prijs gegeven, om andere 

 lischdodden te bestuiven , daar deze zelfde dan reeds geen bestniving 

 meer noodig heeft, vallen ze af, zoodat de „dubbele dul" in een 

 ,,enkele" verandert, waarboven de kale, puntige, geheel van tooi 

 verstoken as uitsteekt. 



Die dan alleen overgebleven donkerder gekleurde cylinders, die meest 

 kaarsrecht maar ook wel eens fraai gebogen zijn , bevatten de vrou- 

 welijke bloempjes, ieder uit een gesteeld vruchtbeginseltje met langen 

 stijl en langwerpigen iets dikkeren stempel bestaande, in zoo ontzagge- 

 lijke massa in een dichte aar op elkaar gedrongen, dat de bruine 

 uiteinden der stempels het aldus gekleurde cylindervlak vormen. Doch 

 het stevige gevulde uiterlijk, dat de lischdodde heeft, wordt vooral 

 veroorzaakt door de vele witte haren , die onder aan het steeltje van 

 elk rijpend vruchtje bevestigd zijn en later, meestal eerst in het 

 vroege voorjaar, het vruchtje helpen om dooi- den wind ver weg gevoerd 

 te worden. Waar er velen bijeen groeien, wat vooral in het waterrijke 

 Friesland nog op menige plaats het geval is, wordt echter de Doe- 

 tebollen de gelegenheid benomen dat tijdstip af te wa-^hten. 's Win- 

 ters, als het ijs ze voor de „toerebout-zoekers" gemakkelijk bereikbaar 

 maakt en het pluis droog is en gemakkelijk loslaat, wordt het van 

 den stengel afgerist en zonder veel verdere bereiding tot vulling van 

 goedkoope bedden gebruikt. 



De bladeren van de plant loopen van onderen in kokervormige 

 scheeden uit, die den stengel, uit een korten dikken wortelstok op- 

 geschoten, vrij wat stevigheid geven. De bladeren zelf, licht door de 

 vele luchtholten er in, zijn nog geen centimeter breed, van buiten 

 bol, aan de binnenzij bijna vlak, en meer dan een meter lang. Ze 

 zouden dan ook, al maakt het kiezelzuur ze evenals bij de grassen 

 nog al hard, zich moeilijk opgericht kunnen houden, wanneer niet 

 een draaiing, waardoor ze eenigszins schroefvormig worden, hun het 

 vereischte weerstandsvermogen tegen den wind gif — Er komt nog 

 een tweede soort, de Typha lafifolia bij ons voor, wier bladeren ruim 

 een centimeter breed zijn en wa.irbij de mannelijke en vrouwelijke 

 aren niet een kleine tusschenruimte vrij laten, maar onmiddellijk 

 op elkaar volgen. 



