— 105 — 



Peen. — Daucus carota. 



Een echte groep van omgekeerde parapluietjes, zoo gerangschikt, 

 dat ze samen één groot scherm vormen, vertoont ons deze Wilde 

 peen, wier wortel veel minder krachtig ontwikkeld, veel houteriger, 

 dunner en vezelachtiger is dan de stevige oranjekleurige penwortel 

 van het gekweekte gewas, die in den winter zoowel als in denzomer 

 bij wijze van „groente" op onze tafel verschijnt. Behalve dat de 

 schermen der wilde peen in 't midden een wat donkerder gekleurd 

 roodbruin schermpje hebben, bestaat er geen verschil tusschen de 

 gekweekte Daucus carota en de wilde, die gij langs wegen endijken 

 en op grazige plaatsen veel kunt vinden; zelfs heeft de wortel den 

 eigenaardigen geur, dien ook de gekweekte bezit. 



De kleine schermen van witte bloemen, aan lange sierlijk gebogen 

 stelen, hebben elk een omwindseltje, keurig gevormd door acht of 

 tien smalle gevinde blaadjes, miniatuurtjes van het forsche algemeene 

 omwindsel, dat dubbelgevinde bladen heeft, wier voet vliezige randen 

 bezit, en die, stevig uitstaande met zachte ronding de buiging der 

 parapluiebaleintjes volgen. Als de duisternis valt, buigt het bloem- 

 scherm zich naar den grond door een sterke buiging van den stevi- 

 gen geribden stengel en blijft aldus behoed voor de te sterke uitstra- 

 ling in heldere nachten, 



Aan dien stengel zijn met sierlijke bladscheeden de dubbelgevinde 

 forsche bladeren gezeten, wier jukken aan den gegleufden midden- 

 steel vrij ver uiteen staan, terwijl de blaadjes diep zijn ingesneden. 

 Doch 't interessantste deel van de wilde peen is haar scherm , niet 

 als het bloemen, maar als het vruchten draagt. De plant heeft de 

 opmerkelijke eigenschap, dat, als de vruchten rijpen, de stelen der 

 verschillende schermpjes zich naar elkander buigen , waarbij de bui- 

 tenste de wijdste bochten beschrijven, zoodat de vruchthoopjes zich 

 alle naar het midden van 't scherm wenden, waar de steeltjes der 

 schermpjes het kortst zijn. Bij gevolg ontstaat iets, dat van buiten 

 op een kluwen maar van binnen bij 't inkijkje op een volmaakt 

 gevormd vogelnestje lijkt, door de kleine omwindseltjes gevuld en 

 warm er uitziend en door 't forsche omwindsel sierlijk gedragen. 



En elk van die massa vruchtjes, wat is het mooi en zorgvuldig af- 

 gewerkt! De borsteltjes erop vallen den vluchtigen beschouwer al 

 in 'toog en wie met de loupe zijn oog versterkt, ziet de vijf hoofd- 

 ribben met die borstels niet alleen, maar ook de daartusschen gele- 

 gen bijribben, vleugelvormig en met stekeltjes bezet. Men bespeurt 

 door die witte borsteltjes om de groene vruchtjes in de nestjes der 

 vruchtschermen een mooien zilverachtigen glans. 



