— 107 — 

 Bilzeilkruid. — Hyoscyamus niger. 



Er zijn weinig planten , die zoo mooi en toch zoo terugstoo- 

 tend zijn als het Bilzenkruid. Het is een vergiftige schoone, 

 die niemand gaarne aanraakt. Want wat is onaangenamer dan 

 een plant ter hand te nemen , al heeft zij dan ook zulke mooie 

 groote geelachtige paarsgeaderde en in de keel eveneens fraai 

 purpergekleurde bloemkronen als deze, die op stengel, blad 

 en bloem , overal met klierdragende haren bezet is en daardoor , 

 als ware zij met nog niet opgedroogd vernis bestreken, uw 

 vingers bij het aanraken zoo kleverig maakt als de geheele 

 plant is, terwyl zy bovendien dan nog, als een tweede waar- 

 schuwing, een zeer onaangenamen geur afgeeft. 



Overigens heeft de plant die vergiftigheid van zijn familie, 

 die er voor berucht is, want hij behoort tot de Solaneeën. 

 De 5-slippige kelk en kroon, de 5-kroonstandige meeldraden 

 en de stamper met 1 stijl en 1 stempel en 2-hokkig boven- 

 standig vruchtbeginsel kunnen u dat leeren. Doch de vrucht 

 is geen bes, zooals wy vroeger bij een paar soorten van 

 Solanum aantroffen, maar, zooals by de tabak, Nicotiana tabaccum, 

 en enkele andere Solaneeën, een doosvrucht. 



Die doosvruchtjes zijn alleraardigst van vorm. In de af- 

 beelding zijn er een drietal onrijpe te zien, door den beker- 

 vormigen kelk omsloten. Die kelk groeit met de vrucht mee 

 en blijft haar steeds omsluiten, later stijf en droog wordende. 

 Maakt ge haar open, dan vindt ge het vruchtje in een vorm, 

 die met niets beter dan met een klein keurig net doofpotje te 

 vergelijken is, waaraan het deksel, met een klein knopje er op, 

 niet ontbreekt. Is het doosvruchtje geheel rijp, dan valt dat 

 dekseltje er gemakkelyk af en ziet ge het, voor een doofpot 

 zeker ongewoon, in tweeën verdeeld, door een tusschenschot , 

 dat in 't midden een dikken axilen zaaddrager bezit , waaraan 

 tal van kleine platte aan de oppervlakte fraai gekorrelde zaadjes 

 bevestigd zijn. 



Als de bloemen, waarvan er altijd slechts weinige te gelijk 

 zijn geopend , alle verwelkt zijn en de bladeren , die bij 

 Hyoscyamus langwerpig en golvend getand zijn en boven aan 

 de plant ongesteeld, zijn afgevallen, kunt gij de lange rij van 

 wel 30 of 40 paar vruchtjes aan den stijven, wel een meter 

 hoogen stengel, allen ongesteeld en naar ééne zijde gericht, 

 zien zitten , waaruit bij het heen en weer bewegen door den 

 wind, de zaadjes gestrooid worden. 



