— 108 — 

 Knikkende distel. — Carduus nutans. 



In de duinen en langs zandige wegen of op dijken vertoont zich nu 

 en dan deze mooie groote purperen distel, voor den wandelaar en den 

 ruiter te paard of per fiets een weldaad voor het oog , door de mooie 

 kleur en de grootte van wat men eigenlijk schroomt met den ver- 

 kleinenden uitgang een bloemhoofdje te noemen. Zij zal echter wel 

 't veelvuldigst op een afstand worden bewonderd, want haar dicht 

 doornenkleed maakt elke toenadering tot een waagstuk. Doch wij 

 raden u er een prikje en een schram aan te wagen en met mes of 

 schaar gewapend, een deel van den vertakten stengel buit te maken ^ 

 liefst met een knop er bij , dien ge thuis zich laat ontwikkelen, opdat ge 

 kunt waarnemen , hoe de aanvankelijk rechtopstaande stengel , op welks 

 top de bloem zich verheft, eerst begint te knikken, als de een lekkeren 

 honigreuk verspreidende bloemen reeds voor een groot deel geopend zijn. 



En zie nu, hoe dicht aaneengesloten de middelste bloemen van 't 

 enkel uit buisbloemen bestaande hoofdje hun tijd afwachten, hoe 

 telkens van hun rand zich de purperen buisjes losmaken en de vijf 

 verrukkelijk mooie fijne lange slipjes uitspreiden, waartusschen de 

 antherenbuis al spoedig met wat grijs stuifmeel gekroond te zien 

 is. Die donkergekleurde helmknoppenbuis, van boven in vijf drie- 

 hoekige tandjes uitloopend, kunt ge naar beneden vervolgen, om te 

 zien, hoe de helmdraden niet zijn verbonden en hoe lang de witte 

 buis der bloemkroon is. Daar in de diepte bij de afgeplatte onge- 

 ribde vruchtjes vindt de vlinder met zijn lange roltong in overvloed 

 wat de distel in ruil voor vreemd stuifmeel hem zoo gaarne afstaat. 



Doch voor andere dieren is de distel ver van vriendelijk en van 

 haar vijanden heeft zij niets te vreezen ; geen slak kan haar berei- 

 ken, het vee zal haar angtvallig vermijden en de niet vliegende in- 

 secten wagen zich niet aan de wandeling langs den dicht met ge- 

 doomde vleugels bezetten stengel. En niet enkel dat die verdeelde 

 stengelvleugels vele lange doornen dragen en dat aan de lange vin- 

 deelige bladen elke nerf in zoo'n gevaarlijk wapen uitloopt, zoodat 

 ieder tand of slip van den kroezigen rand zijn doren draagt, ook het 

 omwindsel der bloem boven aan den tusschen de stekels witviltig 

 behaarden stengel bestaat uit aan den voet verbreede, in vele rijen 

 boven elkaar gezeten wijd uitstaande groote bladen met lange bruine 

 stekelpunt. Dat omwindsel en het alleen staan der bloemen, niet met 

 vele bij elkaar, doen dezen distel, die zooveel op enkele Cirsiums 

 gelijkt, van die laatste verschillen; en dan dient ge ook het vrucht- 

 pluis niet te vergeten, dat bij Cat^duus niet vedervormigis, maar als 

 een groot lang penseel van fijne haren den vruchtjes tot valscherm 

 dient , wanneer zij loslaten van den met lange witte borstels bedek- 

 ten bloembodem. Bij 't ontmoeten van den minsten tegenstand ver- 

 liest de vrucht zijn van onder tot een ring vereenigde haarkroon. 



