— 110 — 

 Driekleurig viooltje. - Viola tricolor. 



't Zijn grillige wezentjes, die viooltjes, moeilijk onder te brengen 

 in de een of andere groep; ze hebben met de eene familie dit, met 

 de andere dat gemeen en laten zich nergens precies bij inlijven, dus 

 heeft men een eigen hoekje voor hen gereserveerd en spreekt men 

 van de Violaceeën , waartoe dan ook dat ééne geslacht met een tien- 

 tal bij ons in 't veld voorkomende soorten behoort. 



In allerlei afmetingen kunt ge de mooie bloempjes van Viola Uncolor 

 buiten vinden, heel kleine wit met geel of grooter met allerlei nuan- 

 ces van paars en geel en wit. Natuurlijk gaat ge niet denken aan 

 die forsche bloemen van allerlei kleur, die de kweekers op onze 

 bloemperken zetten, die laten wij buiten beschouwing, want slechts 

 de spontane Hora houdt ons bezig en zij vertoont zoo goed als overal 

 in ons land de wilde viooltjes in overvloed van individuen en van 

 soorten. 



En allen hebben dien wonderaardigen bouw gemeen, de vijf zoo ele- 

 gant geplaatste kroonbladen , waarvan het onderste met de lange spoor ; 

 den sierlijken vijfbladigen kelk, zoo eenig van vorm met zijn aanhech- 

 ting een eind van den voet en daardoor zoo'n mooi strookje vormend , 

 een aanhangsel met boogjes als een geborduurde kinderjurk, terwijl 

 het op één plaats wat meer tusschenruimte laat voor de spoor; en 

 dan de lange oppervlakkig ingesneden bladen , boven aan den stengel 

 smaller wordend, met die interessante steunbladen. die ook weer zoo 

 eigenaardig scheef zijn met meer diepe spleten aan de ééne dan aan 

 de andere zijde van hun voet en een lange bijna gaafrandige eindslip. 

 't Geheele plantje krijgt door al dat groen iets gevulds, maar toch 

 niet zóó, of de kleuren van de bloempjes blijven sterk in 't oog vallen 

 en lokken de insecten in groote scharen. 



Gij legt natuurlijk met pennemes en loupe ook bij uw studie den 

 weg af, dien 't insect gaat naar de honig in de spoor en ge ontmoet 

 de samenneigende helmknopjes met die aardige vliezige aanhang- 

 seltjes, waarboven de opmerkelijke stempel uitsteekt, zoodat, hoewel 

 de rijpheid gelijktijdig intreedt, van zelfbestuiving geen sprake kan 

 zijn. Bij ons viooltje is de stempel kegelvormig met een opening van 

 voren, die door een klepje wordt gesloten, terwijl 't insect, dat den 

 honig zoekt, geproduceerd door de spoorvormige aanhangseltjes van 

 twee der 5 helmknoppen , bij zijn bezoek dat klepje opent en iets 

 van zijn vrachtje stuifmeel dus ter bestemder plaatse brengt. Dan 

 rijpt de driekleppige doosvrucht, en deze springt later open en ver- 

 toont de massa gladde zaadjes, die krachtig worden uitgeworpen, als 

 elk der drie kleppen zich overlangs samenknijpt, tot ze leeg en ge- 

 heel toegevouwen zijn. 



^ 



