— 112 — 

 Stinkende gouwe. — Chelidonium majus. 



Het is een leelijke naam , de Hollandsche , die aan dit bloe- 

 menkind gegeven is, maar hij is merkwaardig juist tot in 

 zijn beide helften afzonderlijk toe. Dat Gouwe staat met 

 goud in verband, naar de goudgele kleur van het melksap, 

 'twelk de plant in zoo verbazende quantiteit in al zijn deelen 

 afscheidt. Als gij u waagt aan het onvoorbereid afplukken 

 van bloem of stengel, krijgt gij leelijke gele vlekken op uw 

 vingers, die er in den eersten tijd niet afgaan en de geur 

 van dat kleverige vocht is ver van aangenaam. 



Figuurlijk gesproken echter, staat de plant juist in een 

 bijzonder goeden reuk; die Oogenklaar, zooals zij bijvoor- 

 beeld in den Gelderschen achterhoek wordt genoemd , kan met 

 haar bladeren wonden heelen en zuiveren, zoo meldt de onder 

 het volk levende mare. 't Zijn eigenaardige bladen , verspreid 

 staand langs den met weinig afstaande haren bezetten stengel, 

 vindeelig met mooie zachtgelobde randen en vreemd blauw- 

 groen van kleur, terwijl de onderzij bijna grijs is, zonder dat 

 men er daarom viltige haren op ziet. De bovenste deelen 

 zijn met hun drieën vergroeid tot een sierlijk vinspletig geheel. 



Uit den bladoksel stijgt de bloemsteel omhoog, die een 

 scherm van gele bloemen draagt , evenals de klaproos, vóór zy 

 zioh openen , omsloten door een tweebladigen kelk. Aardig 

 schemert bij Chelidoniuvi de gele kleur door 'tteêre kelkje 

 heen en als dat laatste is verdwenen , ontplooien zich de vier 

 bloemblaadjes en vertoonen de talrijke meeldraden. Die meel- 

 draden zijn alle even lang. Door in 't laatst van den bloei zich 

 naar 't midden van den stempel te buigen kunnen zij dan nog 

 autogamie doen plaats hebben. Het langwerpig vruchtbeginsel 

 groeit uit tot een zeer lange op een hauw gelijkende vrucht. 

 Daarin zitten de zaadjes heel bijzonder in een soort van 

 raampje, dat, als de twee kleppen van onder naar boven zijn 

 opengesprongen , de zaadkorrels aan zijn beide lijsten draagt , 

 elk zaadje voorzien van een caruncula, een uitwasje, dat 

 voor mieren een lievelingskostje is. 



Het duidelykst wordt ge bij 't bekijken van deze zeer alge- 

 meen voorkomende plant aan haar verwante, de Papaver her- 

 innerd bij de bloem, als 'tkelkje op openspringen staat; dar 

 zijn de blaadjes er even mooi en zacht en eenigszins ge- 

 kreukeld in te vinden als bij onze klaprozen. 



V. U. en B. , Plantenschat 8, 



