— 123 — 



Kale jonker. — Cirsium palustre. 



Een plant om voorzichtig aan te pakken. Al de nerven der 

 smalle vindeelige bladeren loopen in stekels, ja eigenlijk in 

 dorens uit en de stengel is over de geheele lengte tusschen 

 die ver van elkaar verspreid staande bladeren met bladachtige 

 strookjes voorzien , die in nog steviger dorens eindigen. Het 

 is een typisch voorbeeld van een „Cactus uit het Noorden", 

 zooals Heimans en Thijsse in hun aardig jongensboek „Van 

 Vlinders, Bloemen en Vogels", waarin ook deze, door ons aan 

 een Engelsch werk ontleende afbeelding voorkomt, de distels 

 in het algemeen noemen. 



Al de distels behooren tot de Composieten met enkel buis- 

 bloempjes , de groep, waarvan we vroeger o. a, de Knikkende 

 distel bespraken, en het geslacht Cirsium, Veder distel, 

 is daaronder gekenmerkt door dat de vele over elkaar heen 

 liggende omwindselblaadjes ook allen in een stekelig puntje 

 uitloopen; verder door dat tusschen de meest tweeslachtige 

 bloempjes lange borstels op den bloembodem zitten, en het 

 vruchtpluis vedervormig is. Onze Cirsium palustre is daarbij 

 gemakkelijk te herkennen , doordat een aantal bloemhoofdjes ^ 

 in verschillende stadia van ontwikkeling , dicht opeengedrongen 

 aan den top en hier en daar in de oksels der bladeren zitten. 

 De bloem steeltj es dier hoofdjes zijn zeer kort en , wat trouwens 

 ook wel bij andere soorten voorkomt (zooals bij de algemeen 

 verspreide en als onkruid lastige Cirsium cü^veme), dicht viitig 

 behaard. Ook over den stengel en den achterkant der bladeren 

 vindt men, als men met een loupe kijkt, dergelijke witachtige 

 haren, maar wijder uiteen, spinnewebachtig. 



Nog al vochtige weilanden kunnen van dit leelijke onkruid, 

 door den volksmond Kale jonker genoemd, veel te lijden 

 hebben en de boer, die, vóór elk bloemhoofdje honderden geve- 

 derde vruchtjes aan den wind prijs geeft, met wortel en tak 

 den jonker verwijdert, doet zijn eigen land en ook dat van zijn 

 buren een grooten dienst. Doch verstandig moet hij daarbij 

 te werk gaan en hier vooral het kwaad radicaal, „in den 

 wortel" aantasten, want even bekend als waar is het rijmpje: 



Stekelen maaien, is stekelen zaaien; 



Stekelen plokken , is stekelen lokken ; 



Maar stekelen steken, is ze den nek breken. 



