~ 124 - 

 Gewone heiinepnetel. — Galeopsis tetrahit. 



Het is verbazend, hoe forsch en groot deze Galeopsis kan 

 worden; onder de vele groote, die ons onder de oogen kwa- 

 men, waren er van meer dan 12 decimeter. Alles aan de plant 

 is verder krachtig en geeft een idee van groote weerbaarheid, 

 ook bij die kleinere exemplaren, die maar 3 a 4 decimeter 

 groot zijn. Vooreerst de vierkante stengel; hij is overal met 

 schuin afstaande haren bezet , die naar de knoopen toe dichter 

 bijeen staan en daar aan den verdikten stengel een voorkomen 

 geven van noli me tangere. De niet aan den voet verbreede, 

 langwerpig bladeren, grof gezaagd, zijn ook al zachtbehaard , 

 maar 't duidelijkst komt de wapening der plant uit bij de 

 kelken der veelbloemige schijnkransen. 



De vierdeelige dop vrucht ligt daar dan al bijzonder wel 

 bewaard in verborgen, als 't bloempje is afgevallen. Elke kelk 

 heeft namelijk, behalve de naar binnen gerichte haarkrans aan 

 de keel, vijf lange tanden, in echte stekels eindigend, die den 

 neteligen naam van dit stekelig bloemenkind rechtvaardigen , 

 en die door hun veerkrachtig opspringen na druk of stoot , 

 later de rijpe vruchtjes helpen uitwerpen. Daar er zoo'n massa 

 van die tanden bijeen zijn, wordt het moeilijk zonder geprikt 

 te worden de bloemen te naderen. Toch moet ge vooral niet 

 verzuimen aan die laatste uwe aandacht te schenken. Ze zijn 

 wit en hebben dan een zwavelgele vlek op de onderlip, of 

 licht rood met donkerpaarse versieringen en ook goudgele vlekjes 

 op datzelfde lipje. De helmknoppen, onder de bovenlip ver- 

 borgen, laten de boven elkaar gezeten helmhokjes elk met een 

 boogvormige d warsspleet openspringen. Tusschen meeldraden 

 en bloembladen ligt de honig, vandaar dat de helmknoppen, 

 naar buiten stuivend , met hun pollen het snoepend insect in 

 aanraking doen komen. 



Aan de achterzijde is de kroonbuis een weinig ingedrukt, 

 maar waar men vooral op moet letten ter onderscheiding van 

 de op 't oog ermee overeenkomende Lamiumsoorten , is de 

 holle tand of knobbel aan weerszijden van de onderlip , zoo'n 

 sierlijk opstaand verhevenheidje , by Lamium vervangen door 

 een of twee spitse tandjes. En dan dient aan den vorm der 

 onderlip de aandacht gewijd, zoowel op de stompheid der drie 

 slipjes , als , bij deze G. tetrahit , ook op haar min of meer 

 vierkante gedaante, terwijl de kelk vooral niet korter mag 

 zijn dan de kroonbuis, wat bij G. ochroleuca en G. versicolor 

 wèl 't geval is. 



