— 138 — 

 Kleine klit. — Lappa minor. 



Wie bij deze Kleine klit, om haar naam, aan een lief klein 

 plantje denkt, vergist zich. Het is een groot forsch tweejarig gewas, 

 met stevigen gegroefden, met zacht merg gevulden stengel, die dik- 

 ker dan uw duim en meer dan een meter hoog wordt en zich sterk 

 vertakt. Van een der vele vertakkingen is hier slechts de top en dan 

 nog verkleind afgebeeld. 



Om de bladeren behoeft men ook niet van klein te spreken; de 

 grootste worden wel 25 centimeter lang en breed , zoodat ze een ont- 

 bijtbordje geheel bedekken en ze zijn, tenminste de onderste, lang 

 gesteeld en hartvormig. Terwijl de bo venvlakte ervan slechts met 

 enkele korte wijd uiteen en recht opstaande haren bezet is, heeft de 

 ondervlakte een viltig overtreksel van dicht ineen gegroeide fijne 

 liggende haren, die daar de kleur van het blad geheel grijs maken 

 en het uitstekend tegen uitdroging beschutten. 



De speciesnaam minor doelt alleen op de bloemhoofdjes, die slechts 

 1 a I5 centimeter breed en wat kleiner zijn dan bij de drie andere 

 Lappa's, die ook bij ons in 't wild maar minder ajgemeen voorkomen. 

 Van die andere lijkt L. intermedia het meest op onze L. minor, 

 omdat zij even als 'deze de bloemhoofdjes in trossen heeft zitten, ter- 

 wijl L. major en L. tomentosa ze in tuilen hebben, en de laatste 

 daarbij is te onderscheiden, doordat het omwindsel spinnewebachtig 

 behaard is. 



Met de vroeger behandelde distels Cirsium en Carduus komen de 

 klitten daarin overeen, dat ze ook niets dan alle aan elkaar gelijke 

 roode of paarse tweeslachtige buisbloempjes hebben, op een met bor- 

 stels bezetten bloembodem gezeten; maar iets stekeligs heeft Lappa 

 noch aan den stengel noch aan de bladeren. De talrijke omwindsel- 

 blaadjes echter zijn lang, dun en stevig, staan wijd naar buiten uit 

 en eindigen ieder in een scherp haakvormig omgebogen puntje. Daar 

 nu de bloemhoofdjes, als de vruchtjes rijp zijn, vrij gemakkelijk losla- 

 ten, is het niet alleen een pret voor dè jongens om ze elkaar tegen 

 de kleeren te werpen , waar ze dan „kleven als klitten", maar heeft 

 de plant er ook nut van , doordat dieren , die er mee in aanraking 

 komen, de bloemhoofdjes meevoeren en daardoor de vruchtjes hel- 

 pen verspreiden. Want deze laatste, die 6 a 7 mM. lang, donker 

 gekleurd en gevlekt zijn, naar boven wat breeder uitloopen, plat en 

 een weinig gebogen zijn, hebben geen lang vruchtpluis, zooals bij 

 zoovele andere Composieten , waarop zij, van den vruchtbodem losge- 

 raakt, als op vleugels door de lucht gedragen worden, maar hun 

 vruchtpluis is zeer kort en valt bovendien spoedig af, terwijl de 

 vruchtjes nog al zwaar zijn. Deze gaan nu niet afzonderlijk de wijde 

 wereld in, maar blijven in de bloemhoofdjes bijeen door het omwindsel 

 omsloten, en worden zoo als het ware bij mandjes vol naar buiten 

 gedragen. 



I 



^ 



