— 142 — 

 Engelwortel. — Angelica sylvestris. 



Geen bloemen, die zooveel op elkaar gelijken als de Umbelliferen ; 

 zij hebben verbazend veel familiezwak en zijn doodsbang om in 't een 

 of ander opzicht af te wijken van wat de stamouders der familie 

 hebben verordineerd, zoodat het voor ons erg lastig wordt, als we de 

 neefjes en nichtjes aan een nader onderzoek willen onderwerpen en 

 liefst nog wat andere kenmerken aan hen willen zien dan de vijf 

 raeeldraden en vijf kroonbladen, de vijf onduidelijke kelktanden, de 

 twee stijlen en het tweekluizige splitsvruchtje plus de eveneens nim- 

 mer uitblijvende parapluie als bloeiwijze. 



Toch zijn er wel een paar punten, waarop zij zich wat vrijheid 

 hebben veroorloofd en waarop de botanici dan ook met een „kip ik 

 heb je" beslag hebben gelegd, lals op middelen tot onderscheiding, 

 dat zijn de bladeren, de omwindsels en de vruchten. 



Het forsche witgebloemde scherm van dezen Engelwortel, dat 

 heel algemeen voorkomt op vochtige plaatsen aan slootjes en bij 

 vijvers en op moerassige gronden, staat op een vrij dikken ronden 

 hollen, vooral van boven keurig fijn gestreepten stengel, die met bij- 

 zonder sierlijke twee- of driedubbel gevinde bladeren is bedeeld. Aan 

 de bij de oksels roodgekleurde gesleufde bladstelen zijn alle gesteelde 

 onderdeden scherp en onregelmatig gezaagd; ze blaadjes te noemen, 

 zooals 't behoort, valt moeilijk, zoo forsch en krachtig zijn ze; bieren 

 daar vindt ge soms een paar blaadjes met elkaar vergroeid, terwijl 

 een stevige wijd opgeblazen bladscheede het gansche blad aan den 

 stengel verbindt. Als de plant bloeit is haar einde nabij; zij behoort 

 met Echium vulgare tot de planten, die eenige jaren lang alleen 

 bladeren voortbrengen en bloemen alleen in 't laatste jaar van hun 

 bestaan. 



Omwindselbladeren aan den voet van het groote scherm zijn hier 

 niet te bespeuren , maar bij de kleinere schermen heeft men 

 wel een groepje lijnvormige om windselblaadjes, onder de vruchtjes 

 alle naar de buitenzij gericht. Die vruchtjes zult ge altijd licht her- 

 kennen aan den dubbelen vleugelrand , daar de kluisjes wat uiteen- 

 wijken met hun randen, aan de ruggelingsche saamgedruktheid en 

 de drie duidelijke overlangsche ribben, zonder loupe reeds te her- 

 kennen. Haren of borstels zijn er niet. Die kunt ge erg mooi zien 

 bijvoorbeeld op het in de buurt van Angelica waarschijnlijk wel te 

 vinlen Doornzaad, Torilis anthriscus , waar de wat gebogen borstel- 

 tjes het vruchtje hard en stekelig doen aanvoelen, zooals ook de zeer 

 donkergroene, fijn driedubbel gevinde bladeren stroef zijn door be- 

 haring. 



Wij vonden een paar maal Angelica met lichtroode bloemen , zooals 

 ook Oudemans zegt, dat ze voorkomt, terwijl Heukels en Suringar 

 alleen witte bloemen opgeven. 



