— 147 — 



Parnaskruid. — Parnassia palustris. 



De schoonste onder de schoonen is dit heerlijke witte najaars- 

 bloempje, dat met zijn vorm van ondiep kommetje denken doet aan 

 de enkele bloemen van het zwanebloemscherm. Hier bevindt zich 

 echter onder het witte kommetje een schoteltje van vijf langwerpige 

 kelkbladen , op den dunnen scherpkantigen bloemstengel gezeten, 

 die tot een hoogte van anderhalf of twee decimeter oprijst en, nu 

 eens iets hooger dan iets lager, het eenige blad draagt, 't welk aan 

 dit plantje geen wortelblad is; een mooi hartvormig, een beetje 

 puntig toeloopend schutblad, met toegeslagen voet, die sierlijk den 

 stengel omvat houdt. De wortelbladen zijn langgesteeld , hartvormig 

 en evenals het hooger gezeten blad , een weinig vleezig. 



Treffend mooi is zoo'n Parnassia-bloem al de acht dagen, die er 

 tusschen den aanvang en het eind van den bloei verloopen, en wie 

 'tgeluk heeft als wij, terwijl we dit schrijven, een bloempot met 

 een zestal volledige plantjes en een glas met een twintigtal bloemen 

 vóór zich te hebben staan , die kan lang en veel pleizier beleven van 

 dien schat. Bij Lochem maakten we dien buit op vochtige veen- 

 achtige heide en dergelijke roof valt er te plegen in de duinen en 

 in bijna alle provincies van ons vaderland , waar heide en veen en 

 vocht elkaar ontmoeten. 



Al het gewone is mooi en smaakvol en goed geproportionneerd in 

 dit bloempje, de vijf kortgenagelde bloemblaadjes, dof ivoorwit met 

 doorschijnende aderen, van den voet afloopend en aan den top samen- 

 komend , de vijf meeldraden met glinsterend witte helmdraden en 

 roomwitte forsche helmknoppen en het stampertje van buikigen 

 fleschvorm, dat van wit, rosé, paars en als rijpe doosvrucht bruin 

 wordt. En bij dat mooie gewone voegt zich hier, wat echter in onze 

 afbeelding, waar de bloem ongekleurd is, niet tot zijn recht komt, 

 het prachtige ongewone. Want welke plant in onze flora kan iets 

 aanwijzen, dat te vergelijken is met de open , tusschen de meeldraden 

 vóór de bloembladen geplaatste groene honigbakjes en het loktoe- 

 stelletje, dat zij dragen? Hoe mooi regelmatig staan ze op den rand 

 van elk der vijf bakjes, de goudgeknopte speldjes, die samen iets 

 vormen als de ouderwetsche kammen , door dames achter in het 

 kapsel gedragen, met tanden, naar 't midden in grootte toenemend. 

 Elf of dertien van die schitterende knopjes, de bovenste meer peer- 

 vormig , de onderste kogelrond , lokken met hun schijnhonig de insecten. 

 En het „studentenroosje", zooals de Duitschers de bloem wel noemen , 

 krijgt druk bezoek van zulke gasten, die eerst van den dienstdoenden 

 meeldraad midden in de bloem al honigzoekend stuifmeel halen , en 

 later, als na vijfmaal 24 uur achtereenvolgens elke meeldraad zich 

 naar den rand heeft teruggetrokken, de vier tot dien tijd verborgen, 

 mooie, fluweelige stempels bepoeieren. 



