— 152 — 

 Groote brandnetel. — Urtica dioica. 



Zooals de mensch de aanraking met den Brandnetel ver- 

 mijdt, doen ook de dieren; zoo het vee, dat die soms wel een 

 meter hoog wordende bosschen brandnetels laat staan ; zoo de 

 insecten, die er niets aanlokkends in vinden , geen honig, geen 

 geur, geen kleur, want al wat er nog aan bloembekleedsel is^ 

 is groen. Alleen rupsen, in 't bijzonder die van de mooie 

 gekleurde dagvlinders van 't geslacht Vanessa, zijn op de Urtica 

 gesteld en eten gretig haar bladeren , in den regel zonder echter 

 daardoor het leven der plant in gevaar te brengen. 



De bestuiving geschiedt dus door den wind en deze jaagt 

 daartoe in Juli en Augustus, vroeg op een zonnigen zomeroch- 

 tend, de wolkjes stuifmeel van de mannelijke planten ver weg ^ 

 zoodat hier en daar iets ervan bij de vrouwelijke planten de 

 lange neerhangende aren van stamperbloemetjes bereikt, en aan 

 de penseelvormige stempels blijft hechten. De bladeren , die 

 aan den voet een beetje hartvormig ingesneden zijn , puntig 

 uitloopen en grof en scherp gezaagd zijn, hinderen de toetre- 

 ding van dat stuifmeel zeer weinig, want zij zitten kruisgewys 

 aan den vierkanten gesleufden stempel, hebben nog al een 

 goed ontwikkelden Steel en laten aan twee zijden voor de aan- 

 komende bevruchtende wolkjes den toegang tot de aren geheel 

 vrij , en wel elk volgend paar bladen aan twee andere zijden 

 dan het voorgaande, zoodat van welke zijde ook de wind komt, 

 altijd een aantal stampertje kan bestoven worden. 



Elk vrouwelijk bloempje bestaat uit één zulk een stampertje 

 en 2 kleine en 2 grootere groene dekblaadjes. De mannelyke 

 bloempjes , die aan wat kortere aartjes gezeten zijn , hebben 4 

 dekblaadjes en 4 meeldraden. Bij de tweede soort van Brand- 

 netel, die ten onzent eenigszins algemeen is, de Kleine, Urtica 

 wens, komen beide soorten van bloempjes op dezelfde plant 

 voor, die is dus niet tweehuizig maar éénhuizig. 



De brandbaren hebben een fijnen brozen top , die licht afbreekt, 

 waarna een beetje bijtend vocht, dat in den verdikten voet van 

 het haar zit en daar nogal geperst wordt, in de huid dringt 

 en het brandend gevoel veroorzaakt. Stevig met duim en vinger 

 de plant aanvattend, drukt men de meest schuin geplaatste 

 haren plat neer en ontkomt aan den prik van dit verdedigings- 

 middel der plant. De moedigen hebben dus ook hier een 

 voordeel. 



