XXIIT 



Verdeei.int; her I'I.axtkx ix iinniri(;RnF.i'F.x. 



Men verdeelile de phuiten vroeiter al naar gelang van het ontbreken ol' aanwezig 

 zijn van vaten in : 



1) ('rlplniifni (I'hintac reHuliire^). Deze bestaan slerlits nit nagenoeg gelijkvormige 

 rrlirn: bij ben is gefii .luidrlijk ondcrscbri,! tussrbcn \vni-t,.|. stengvl rn'bla.l aan- 

 wezig, en men niH-nit /.r .laai'nm asluozc |ilantrn. bdnliilanten of Tballopbvtcn. 

 Hiertoe beliodivii >U' Winvn. Zwammen en Kiuslmosscn. Ken (ivcigang tut de vol- 

 gende groep viiinieii ile .Abiss^n. 



■2) De Vwttphinfm (I'l.nit,!,- r,,>-rnhirr.<) bestaan uit cellen en vaten, hebben een 

 as (wortel en stam), en diagrn bladeicn. Men noemt ze daarom ook wel Asplanten of' 

 Cormophyten. Hiertoe behudren de Vaatkivptogamen en de Ziclitbaarbloeiende 

 planten of' Phanerogamen. 



Tegenwoordig is deze verdeeling in onliruik geraakt en dooi- eene andere vervan- 

 gen. Wij zullen met die meer wetenschappelijke verdeeling aan het einde van deze 

 inleiding lai in het systematisch gedeelte van dit werk kennis maken. Het zou ons 

 echter te ver voeren de redenen uiteen te zetten, welke de geleerden noopten, de 

 oudere verdeeling te vei\v(M'pen. 



C. Iets over Plantenphysiologie. 



1. Ademhaling. 



Evenals de diei-en, ailemen ook ile jilanten : zij nemen zuurstof op en geven 

 koolzuur af. Dit geschiedt bij dag en bij nacht. Kiemende zaden en ontluikende knop- 

 pen, bloemen, vruchten, en niet het minst de onderaardsche deelen der plant ademen 

 krachtig. Bij de bladgroendervende planten, bijv. bij Zwammen en woekerplanten, 

 kan men zich van het bestaan der ademhaling bij dag en bij nacht gemakkelijk 

 overtuigen. Bij bladgroenhoudende planten wordt het uitgescheiden koolzuur over 

 dag onmiddellijk door de plant zelve gebruikt ter bereiding van zetmeel ; vandaar dat 

 men bij liaar van de ademhaling enkel des 's nachts iets bemerkt. De ademhaling is 

 voor de plant noodzakelijk ; zoodra zij ophoudt, sterft de plant. Waar zuurstof ont- 

 breekt, blijft de ontkieming achterwege, houdt de groei op, en nemen de levens- 

 verschijnselen snel af. Evenals bij de dieren, zoo is ook bij de planten de ademhaling 

 eene verbranding van koolstof, waarbij warmte ontstaat. Die warmte is tamelijk 

 hoog in de bloeikolven der Aronskelken, in de bloem van den pompoen, enz.; ook 

 bij kiemende gerst, bij de bereiding van mout, en bij andere kiemende zaden. Hoe 

 onmisbaar de zuurstof voor den gi-oei der planten is, blijkt wel hieruit, dat verdunde 

 luclit, evenals bij dieren, de levensuitingen terstond vertragen. Door de uitscheiding 

 van koolzuur ondervindt de plant echter een voortdurend gewichtsverlies, hetwelk 

 vergoed moet worden. 



2 Voeding en voedselomzetting i Assimilatie). 



De plant heeft voor den opbouw van iiaar lichaam verschillende stoffen noodig, 

 die haar gedeeltelijk uit de lucht, gedeeltelijk uit den grond worden toegevoerd. Uit 

 de lucht neemt zij. met behulp der liuidmondjes van bladeren en jonge takken, kool- 

 zuur op, terwijl zij uit den grond tmfer ontvangt, met vele daarin opgeloste stoffen. 

 Het chlorophyl ontleedt liet opgenomen koolzuur in kuohtof en zuurstof \ deze laatste 



