I ^ j. i; I D I N (;. 



Het Planteiirijk oii]vat allo planten, van den lioogst,en liooni in het boscli tot liet 

 allerkleinste niosplantje, van den lienieliion,i;eii palmboom tot het nauwelijks zichtbare 

 diaadwier in de sloot. Evenals alle levende wezens, hebben de planten organen, 

 weikiuigeii. aan welke eene liepaalde veiiichting opgedragen is. Door middel van 

 deze (iiganen iieiiieii de planten vdedingsstoi'fen op en scheiden zij onbruikbare 

 stellen uit: zij .viioeieii. planten zich voort en vergaan, doch, in tegenstelling van 

 hetgeen bij de dieren het geval is, scliijnen zij gewaarwording en willekeurige 

 beweging te ontberen. Uit kiemen ontstaan de wortels, stengels, bladeren, bloemen 

 en vruchten, en met deze laatste is het levensdoel der planten afgeloopen: zij 

 sterven, laten echter vermenigvuldigingsorganen na, zooals zaad, w^ortelstokken, 

 knollen, enz., waaruit weer nieuwe planten te voorschijn komen. 



De Plantenkuiiile of üdtanie (inivat. naar gelang van de verschillende stof, die zij 

 behandelt, weer \eiscliillende under-wetenschappen. De Beschrijvende of Systema- 

 tisclie Botanie beschouwt de uitwendige gedaante van de plant en van hare 

 organen, en heet daarom ook wel Vormleer of Morphologie. De Plantenanatomie 

 onderwerpt den inwendigen bouw der planten tot in de kleinste deeltjes met 

 behulp van den miskroskoop aan haar onderzoek. De Plantenscheikunde onderzoekt 

 niet alleen uit welke stollen het plantenlichaam is opgebouwd, maar vooral de 

 verschillende scheikundige veranderingen, die in de plant .plaats vinden. De Planten- 

 physiologie geeft een overzicht van de verrichtingen der verschillende organen en 

 van de verschillende krachten, die in de levende plant weiken, terwijl de Biologie 

 zicli tot taak stelt, het verloop van bet plantenleven in zijne verschillende toestanden, 

 zoowel als de betrekking der planten tot de buitenwereld te onderzoeken. De 

 Plantengeographie handelt over de verspreiding der plantensoorten op onzen aardbol. 

 De Beschrijvende Plantenkunde heeft te doen met de onderscheiding der afzonderlijke 

 soorten, haai" gedaante, hare eigenschappen, haar nut en hare schaden, en vormt 

 zoodoende de eigenlijke natuurlijke geschiedenis der planten. In overeenstemming 

 met het doel van dit werk neemt zij de grootste ruimte ervan in; doch ook van 

 andere takken der Botanie zal in de volgende bladzijden een kort ovei'zicht gegeven 

 worden. 



A. Algemeene Vormleer. 



I. De plant in 't algemeen. 



Aan eene volledige plant laten zicli de volgende hoofdorganen onderscheiden, 

 die echter niet alle gelijktijdig aanwezig behoeven te zijn: 



OüDKMANS, Onz.ii Flora. I 



