28 



1 - 2. VII. — Kessa-dagh, 3—5. VII. - Kialkit-Czewtlik, 6—7. VII. — 

 Sadach. 



Miałem zamiar dostać się do Ersindżanu, lecz zachorowałem 

 w Sadachu i musiałem powracać do Trapezuntu, nieregularne bo- 

 wiem życie i wyłącznie konserwy nietęgie, zanadto dały mi się 

 we znaki. 



8. VII. znów Kessa, 9 — 11. VII. — Ardassa i stąd wycieczka 

 do Zinana-Chartari, 12. VII. — Zigana-Korduni na Zigana-dagh, 

 tegoż dnia Chamsi-kej, 13. VII. — z powrotem na Zigana-dagh, 

 15. VII. — Trapezunt, 18. VII. — znów na 1 dzień do Zigana- 

 Korduni i 19. VII. do Trapezuntu ostatecznie, skąd wyjechałem 

 wkrótce przez Batum i Tyflis do Urmji, prowincji perskiej. 



Uważam za stosowne scharakteryzować w paru słowach 

 wspomniane miejscowości. 



Ellen — położone nad morzem o 80 km na zachód od Tra- 

 pezuntu, z 3 stron otoczony górami 2 — 3 razy wyższemi niż w Tra- 

 pezuncie, porośniętemi gęsto i prawie wyłącznie olszyną i leszczyną. 



Dżewizlik — 26 km na wschód od Trapezuntu, w wąwozie 

 Degermendere, po bokach góry mniej więcej 1500 stóp wysokie, 

 porośnięte grabiną, nieco dębiną i na szczytach świerkami. 



Chamsi-kej — o 20 km^ na wschód od Dżewizliku, warunki 

 podobne, tylko nieco wyżej położony. 



Zigana-dagh, górski grzbiet o kilkanaście km od Chamsikeju, 

 oddzielający sandżak trapezuncki od giimiszchańskiego, z miejsco- 

 wością Zigana-Korduni na wysokości 7013 stóp. Od strony Cham- 

 sikeju starodrzew grabowy, po drugiej stronie las sosnowy i pa- 

 stwiska. Na wysokości 8000 stóp mniej więcej, linia śniegowa. 



Ardassa — 85 km^ od Trapezuntu,* wysokość 3015 stóp, 

 w wąskiej dolinie, po bokach skaliste góry, nagie, częściowo po- 

 rośnięte dębiną a rzadko sośniną. 



Stąd zrobiłem wycieczkę na zachód w kierunku Zigana-dagh,^ 

 do Zinana-Chartari, 13 km^ od Ardassy. 



Dałtaban — 110 km. od Trapezuntu, wysokość 3500 stóp, 

 o zupełnie odmiennym charakterze. W dolinie rzek liczne i ogromne 

 ogrody owocowe, na pochyłościach żyto i pszenica. Góry nagie, 

 skaliste, zrzadka krzaki głogu, róży, tuji i jałowiec, niżej dąb. — 

 Wspaniałe osty różnobarwne. 



Krehty, podrodze do następnej miejscowości, 135 km od 

 Trapezuntu, bawiłem tu zaledwie jedną godzinę. Wysokość 3500 



