43 



nice z drzew. Samo wylepowanie nie odniesie należytego skutku, 

 bo gąsienice sówki opuszczają się często na niteczce i po niej 

 wychodzą znów na górę. Zresztą podczas żerowania nie schodzą 

 na dół. Strząsanie silnemi uderzeniami lub wstrząsaniem powoduje 

 opadanie gąsienic na ziemię bez prządzenia, tak, że przy tym 

 sposobie gąsienice zostają pierścieniem lepowym odcięte od ko- 

 ron. O ile w drągowinie znajduje się podszyt, należy go najle- 

 piej usunąć, aby nie umożliwiał sówce dostanie się do koron 

 sosny mimo pierścieni lepowych. 



Na w. w. 12 ha drągowiny w Uroczysku Zebry stwierdziłem 

 ciekawą rzecz odnośnie do biologji sówki. Drągowina ta pod- 

 szyta jest lekko jałowcem, tu i ówdzie porasta jednak leszczyna. 

 Gleba lekko zazieleniona, porośnięta zrzadka paprocią. Otóż gą- 

 sienice sówki zjadały z wielką żarłocznością liście paproci i lesz- 

 czyny, nie tykając jednak jałowca. Ta zmiana „menu* nastąpiła 

 zapewne z powodów wyczerpania się szpilek sosnowych ; ciekawe 

 jednak, o ile ta zmiana pokarmu wpłynęła na dalszy rozwój, je- 

 żeli nie powodowała śmierci gąsienic. 



Obok zastosowania odpowiedniej metody walki mającej na 

 celu zniszczenie szkodnika, należy izolować drzewostany sąsiednie, 

 aby je zabezpieczyć przed zarażeniem. W tym celu otoczyć należy 

 drzewostan opadnięty rowkiem izolacyjnym (o ile gleba jest 

 zwięzła) lub płotkiem z desek, wysokim na jakich 10 — 15 cm, 

 dobrze od strony zarażonego drzewostanu wylepowanym (w gle- 

 bach luźnych piaszczystych). 



Drągowiny ogołocone ze szpilek przez sówkę rzadko wra- 

 cają do zdrowia, gdyż w pierwszym rzędzie ulegają zniszczeniu 

 młode pędy. O ile zniszczenie nie było zupełne, a pozostała 

 jeszcze pewna ilość pączków, to sosna może wyzdrowieć, wy- 

 puszczając nowe pędy dodatkowe z pochewek. 



Jako środek walki z sówką stosują też grabienie ściółki 

 całkowite lub pasami, co jednak mojem zdaniem jest przeciwne 

 zasadom nowoczesnego gospodarstwa lasowego, specjalnie jeżeli 

 chodzi o drzewostany sosnowe. Grabienie ściółki bowiem jest 

 ograbieniem gleby z pokarmu dostarczanego jej przez związane 

 z nią fizjologicznie drzewa. 



O innych szkodnikach nadleśnictwa Grajewo mogę tylko 

 mimochodem wspomnieć, gdyż ich specjalnie nie badałem. 



