64 



hory. Wiadomości te, jak zobaczymy poniżej, opierają się na za- 

 podaniach autorów obcych i wymagają rewizji. Stadjum, w jakiem 

 dotychczas znajduje się entomologja polska: faunistyczne opraco- 

 wanie kraju, nie sprzyjało ściślejszej analizie gatunków. 



Wiele natomiast wiadomości o rasach tego biegacza w Polsce 

 znajdujemy u badaczy zagranicznych, oddających się specjalnie 

 studjowaniu ras geograficznych rodzaju Carabus. Najdawniej zo- 

 stały wyróżnione var. tuberculatus Dej. (Spec. II. 101), opisany 

 na podstawie materjałów ze Slązka i Prus i scythicus Schaum 

 z Siedmiogrodu (N. 1. D. Col. 1. 1. 1860). Be ut h in (Die Varie- 

 täten von Carabus cancellatus 111. Ent. Nachr. 1893) i Gangl- 

 bauer (Die Käfer von Mitteleuropa 1891) podają, że var. tuber- 

 culatus Dej. oprócz Slązka i Prus zamieszkuje także Polskę, Galicję, 

 część Rosji i jak mylnie twierdzą obszar Karpat. Dr. Fr. Sokolar 

 (Entom. Wochenblatt 1907) stawia ze względów zoogeograficznych 

 tezę: Cancellatus tuberculatus stösst irgendwo in Ostgalizien mit 

 scythicus zusammen. Tenże autor opisuje z okolic Żywca nową 

 rasę var. wankae i pisze, że „tuberculatus wohnt von Liegnitz ost- 

 wärts, lebt in ziemlich prägnanter Form noch um Przemyśl und 

 übergeht im Süden Mittelgaliziens in ungensis C s i k i (Soc. Ent. 

 XXIV p. 101 — 102). Csiki w djagnozie rasy ungensis twierdzi: 

 habitat in Carpathia sept. or. (in Com. Ung Hungariae et in vicina 

 parte Hahciae). W r. 1913 ukazała się praca Dr. Bernau a, w której 

 starał się ująć w system wszystkie dotychczas opisane rasy tego 

 gatunku. Jakkolwiek idea jego wyróżnienia 3 zasadniczych pod- 

 gatunków: sarmaticus, occidentalis i australis nie może ostać się 

 wobec krytyki, bezsprzeczną zasługą tego autora jest wyróżnienie 

 grupy ras „tuberculatus" i 2 podgrup ras wązkoplecych i szeroko- 

 plecych. O rasach polskich autor dość pobieżnie wspomina, nic 

 nowego nie podając. Równocześnie wydana praca Kolbego: 

 „Die tiergeographischen Verhältnisse von Carabus cancellatus in 

 Ungarn und benachbarten Ländern" (Ent. Rundschau 1913) po- 

 daje natomiast opisy całego szeregu nowych ras z terytorjum 

 Małopolski i terenów przyległych: tatricus i electus z Tatr, carpa-^ 

 thicus z okolic Nadwornej, gracilis z okolic Radymna, strictus 

 i enitens z bliżej nieokreślonych stanowisk („Fundort Galizien- 

 Karpathen"), oriundus z północnej Bukowiny. Zarówno pracą 

 Kolbego, jak i krytyką powodowany Dr. Bernau przerobił 

 swą pracę (Ent. BI. 1914 — 1915). W drugiem tejże wydaniu 



