74 



kamy osobniki przejściowe. Zbadany materjal okolic Nowego Targu 

 i Nowego Sącza do takich terenów przejściowych należy. Potwier- 

 dzają tą obserwację morfologiczne w pełni pomiary, zwłaszcza 

 bardzo wielkie wskaźniki zmienności. (Tabl. I.). Formą przejściową 

 między pseudoscythicus Lap., a iuberculatus jest prawdopodobnie 

 V. carpałhicus Kolbe. Jego szerokie przedplecze wskazuje na 

 pokrewieństwo z v. tuberculatus, a związek z v. duras z północ- 

 nych Węgier jest pozbawioną podstaw hipotezą. Opisane przez 

 Kolbego rasy enitens i strictus z Karpat bez podania miejsco- 

 wości opierają się na kilku osobnikach, należących — sądząc 

 według opisu — do ras pseudoscythicus lub ungensis i stanowią- 

 cych tylko indywidualne lub lokalne odchylenie od typu. Należy 

 podkreślić powtórnie, że te 2 rasy, jakoteż v. wankae tworzą 

 jeden typ karpacki i bardzo trudno dadzą się odgraniczyć. Var. 

 elecłus Kolbe również z Tatr węgierskich opisana nie znajduje 

 odpowiednika w badanych materjałach. Sądząc z opisu jest to 

 albo skrajny warjant v. tałiicus lub przejście do pseudograniger 

 lab ungensis. 



Kwestja przynależności formy typowej (pierwotnie opisanej) 

 do fauny polskiej, została rozstrzygnięta definitywnie, gdy H u- 

 b e n t h a I stwierdził, że okaz 1 1 1 i g e r a zgadza się najlepiej z rasą 

 zamieszkującą Łużyce. Znika więc z fauny polskiej również ab. 

 femoralis, do której to odmiany zaliczano dawniej różne formy 

 czerwono-ude. Ab. letzneri Kr. jest odmianą barwną v. iubercu- 

 latus Dej. o połysku pokryw zielono-mosiężnym dość pospolitą 

 na zachodzie (ok. Krakowa). 



3. Zestawienie wyników. 



Z przytoczonych wyników badań jakoteż z załączonej tablicy 

 dadzą się wysnuć następujące wnioski: 



1) Gatunek badany okazuje wielką zmienność indywidualną 

 w poszczególnych terenach, jakoteż zmienność geograficzną przy 

 porównaniu różnych terenów ze sobą. 



2) Zarysowuje się wyraźnie przeciwieństwo obszaru Karpat 

 i Polski poza-karpackiej. W Karpatach daje się zauważyć większe 

 zróżnicowanie ras. Najjaskrawiej odbija grupa form małych gru- 

 pująca się około Tatr. W reszcie terenu Polski istnieje daleko 

 posunięta jednostajność, zakłócona wyspową formą w okolicach 



