87 



kiwaniu wśród chwastów znajdywało się zupełnie z liści ogołocone 

 łodyżki seradeli. Można było przytem wyraźnie śledzić, jak, w miarę 

 posuwania się dalej wgłąb pola, trafiało się coraz więcej ocalałych 

 roślin, aż stopniowo dochodziło się do miejsc, gdzie seradela była 

 prawie przez szkodnika nietknięta. Zjawisko to stoi oczywiście 

 w związku ze stopniowem ustawaniem żeru w miarę zapoczwar- 

 czania się gąsienic — aż do zupełnej przerwy, która nastąpiła po 

 przeobrażeniu się wszystkich, na polu żerujących. 



Na wymienionem polu seradeli latały masy błyszczki dn. 

 8/ VIII 1922; częściowo widziało się je ukryte wśród chwastów 

 i parę okazów — w stanie kopulacji ; tu więc rozwój I-szej gene- 

 racji odbył się wcześniej, niż w okolicy Wilna, gdzie spotykało 

 się przeważnie poczwarki. 



Na terenie niedaleko od Podwyryszek położonej wsi Litwica 

 (pow. oszmiański), którą zwiedziłem wraz z kierownikiem Stacji 

 Rolniczej w Bieniakoniach, p. Wł. Łastpwskim, uszkodzeniu przez 

 gąsienice PI. gamma uległy również niewielkie ogrody warzywne, 

 tuż koło zabudowań położone. Zniszczone zostały buraki, mak, 

 tytoń, koper, konopie, cebula ; nawet na obok leżących polach 

 ziemniaków liście brzeżnych roślin były zżarte przez gąsienice. 



W okolicach Nowogródka silnie ucierpiały od żeru gąsienic 

 lny, grochy i peluszka. Na zagonkach lnu okolicznych włościan 

 już zdaleka rzucały się w oczy ciemne poczwarki, tkwiące po 4 — 6 

 razem tuż obok siebie, wśród złączonych po 10 i więcej łodyżek 

 lnu za pomocą przędzy kokonów. Na silnie zniszczonym łanie pe- 

 luszki na terenie majątku Metropol (parę km. od Nowogródka) 

 zastałem w dzień słoneczny (11/V1I1) dużo latających motyH. 



Rośliny zbożowe były zupełnie nietknięte przez gąsienice 

 PI. gamma. Jednak różne chwasty, a przedewszystkiem z rodź. 

 krzyżowych, jak Raphanus rapham'strum {ognicha, na Litwie — 

 szüierzepka) i in. oraz osty, które zachwaszczały owsy, były ogo- 

 łocone przez gąsienice z liści, a nawet delikatniejsze części łodyg 

 były wyżarte. Obserwowałem to zjawisko na polach włościańskich 

 w Litwicy, gdzie były silnie zachwaszczone owsy (ostami), i na 

 poletkach Stacji Rolniczej w Bieniakoniach, gdzie wśród peluszki 

 gdzieniegdzie wystąpiła ognicha. Ciekawym w biologji gąsienic 

 PL gamma jest fakt, że b. często ogniskami żeru gąsienic, które 

 później na inne przechodzą rośliny, są dzikie lub uprawne rośliny 

 krzyżowe - najczęściej — ognicha. Fakt ten jest znany oddawna. 



