160 



secta Nyl. s. str., h. exsecta pressilabris Nyl., F. fusca L. 5. sir. 

 F. fusca gagates Latr., F. rufibarbis Fabr., var. subpilosa Ruzsky, 

 F. cinerea Mayr, var. imitans Ruzsky, F. sanguinea Latr. Opisowe 

 dzieło Ruzsky'ego trzeba uważać za bardzo ważny nabytek 

 dla literatury przedmiotu. Ciekawą jest rzeczą, że także Ruzsky 

 przyjmuje niektóre dobrze oddzielone gatunki jako podgatunki, 

 co z samej już podanej nomenklatury widoczne, a dalej, że znaj- 

 dujemy u niego opisane także liczne formy przechodowe pod na- 

 zwami: F. ruf o- pratensis For., rufo-truncicola Ruzsky i truncicolo- 

 pratensis For., które przypisuje głównie hybrydyzacji i o których 

 pisze, że są dość pospolite. Nie zauważyliśmy, co prawda, żeby 

 te formy podawał specjalnie z ziem polskich, mimoto pozwolimy 

 sobie zauważyć przykładowo, że formę jego opisaną pod 1. Form. 

 rufo-pratensis For. V) „barwa jak u pratensis, pozostałe jak u rufa 

 i t. d." oznaczylibyśmy jako rw/a L. a co najwyżej jako przejściową 

 od rufa L. do ab. piniphila Schenck, formę opisaną pod 2. Form. 

 rufo-truncicola Ruzsky B) barwa i włosy jak u F. truncicola ale 

 oczy bez włosków — oznaczylibyśmy jako truncicola Nyl. i t. p. 

 Opisy tych wrzekomych „form przejściowych" pouczają jednak, 

 że w opisach i porównywaniu opisów z okazami trzeba brać pod 

 uwagę więcej cech niż jedną i że przy zbieraniu trzeba brać do- 

 stateczną ilość ile możności ° 9 i <? z jednego gniazda. Ruz- 

 sky ego Formica fusca gagates Latr., jak to z podanego opisu 

 wynika i na co zwrócił już Emery (23) po wyjściu dzieła Ruz- 

 sky e g o uwagę, równa się picea Nyl., zatem miejscowości po- 

 dane dla gagates Latr. należałoby zapisać przy picea Nyl., mamy 

 jednak wątpliwości, czy Ruzsky ściśle oddzielał te gatunki, a to 

 po pierwsze dlatego, że warunki, w których żyje ta mróka według 

 autora, nie odpowiadają warunkom życia picea Nyl., a powtóre 

 dlatego, że gub. Podolska, z której swą mrówkę także wymienia, 

 kazałaby raczej przypuszczać, że mowa tu o gagates Latr. 



Autor podaje swoją odmianę od rufibarbis F., mianowicie 

 V. subpilosa Ruzsky także z ok. Żytomierza. Jego v. subpilosa ma 

 jednak jak to i z rysunku okazu z ok. Aralskiego jez. widać, grubą 

 łuskę. Otóż jest dla nas wątpliwe, czy także i inne okazy rufi- 

 barbis F. pokryte szczecinami nie zaliczono tu do tej prawdopo- 

 dobnie bardzo wschodniej odmiany. Emery (23) opisując później 

 var. subpilosa Ruzsky pomija zupełnie łuskę. Otóż zwracamy 

 na to uwagę, że okazy szczecinami z góry okryte rufibarbis Fab. 



