164 



— Nadustek po środku przedniego brzegu nie wycięty 2. 



2. Tylny brzeg głowy głęboko wykrojony 



subg. Adformica nov. (Ozdobnica). 3. 



— Tylny brzeg głowy niewykrojony lub płytko wykrojony 4. 



3. Długie głaszczki szczękowe sięgają prawie do otworu 

 potylicznego ; przedni brzeg nadustka niepodgięty i poza 

 przednim brzegiem nadustek nie ma zagłębienia ; pólko 

 czołowe gładkie i lśniące ; łuska pomostka do ćwierci 

 swej wysokości głęboko półksiężycowato wykrojona. 

 Ciało brunatno-czerwone, bez połysku, czoło i ciemię, 

 często też nadustek i nogi brunatnawe ; odwłok brunatno- 



\ czarny. Łuska u góry z ostrą krawędzią. Ciało prawie 

 bez szczecin, miernie porosłe przylegającem, bardzo krót- 

 kiem, białem omszeniem i bez jedwabistego połysku. 

 Długość ciała: 5 — 7*5 mm. 



[Jako var, rubens For. odróżniono okazy o czerwo- 

 nym tułowiu, łusce i przedniej połowie pierwszego pier- 

 ścienia właściwego odwłoka. Ponieważ ta odmiana żyje 

 i w Szwajcarji i pd. wd. Rosji, możliwe jest jej odnale- 

 zienie i u nas.]. exsecia Nyl. (większa). 



— Krótkie głaszczki szczękowe wysterczają tylko mało poza 

 tylny brzeg ust; przedni brzeg nadustka podgięty i poza 

 podgięciem z poprzecznem wgłębieniem ; pólko czołowe 

 bardzo delikatne poprzecznie zmarszczkowane i mało 

 błyszczące lub ćmawe. Łuska dość słabo półksiężycowato 

 wykrojona. Zresztą podobna do ozdobnicy większej. 

 Długość ciała: 3*8 — 65. 



[Jako var. Foreli Em. ze Szwajcarji odróżniono okazy 

 o grubszej rzeźbie, nieco dłuższem omszeniu i górnej po- 

 wierzchni właściwego odwłoka u nasady całkiem ćmawej. 

 Otóż czy nasze okazy zgadzają się z typem czy z tą od- 

 mianą, nie możnaby orzec na podstawie samych robotnic; 

 zdawałoby się raczej, że należą do tej ze Szwajcarji opi- 

 sanej odmiany, jednakże łatwiejsze w tym wypadku do 

 odróżnienia samice, które znamy z kraju, zgadzają się 

 z typem a nie zgadzają się z var. Foreli Em.]. 



pressîlabrîs Nyl. (mniejsza). 

 4. Ciało ogrubniejsze bez połysku ; głowa najczęściej zale- 

 dwie dłuższa od swej szerokości ; trzeci i czwarty człon 



