221 
door een dergelijken krom gevormden bergkam, den g. Srodjo 
(als het ware door een uitersten ringmuur, gelijk de g. Gedeh 
door den g. Seda ratoe) omgeven en daalt naar deze zijde van het 
meer in eene met woud bedekte helling af. Noordwaarts echter 
staat hij vrij (geopend) en vormt eene bergkloof, welke neder- 
waarts loopt tot aan het dorp Parri kissit. Uithoofde deze kloof, 
door de steilte van hare wanden, van de overige zijden niet kan 
bestegen worden, zoo is de veiligste weg om den berg te be- 
klimmen door, van de zijde van Pari kissit, hare rigting te volgen 
en aanvankelijk door tabaksvelden (welke plant tusschen het 
gevelde geboomte wordt geteeld) en later door het oorspron- 
kelijke woud zijn pad opwaarts te nemen. Dien weg volgende, 
komt men aan eene solfatara, welke zich aan dezen binnenwand 
van den Pakkoeodjo, omtrent ter halver hoogte van denzelven, 
bevindt. Aan het bovenste gedeelte van dezen bergwand bemerkt 
men kale, steile plekken van eene witachtige kleur, welke door 
het groen der wouden blinkende, zelfs tot aan Di-eng zigt- 
baar zijn. Gelijke verschijnselen doen zich hier bij deze solfa- 
tara voor, als die welke in de kawa Tjondro di moeka worden 
aangetroffen, met dit onderscheid slechts, dat dezelve, uithoofde 
van de grootere steilte der helling, minder zompig is. Behalve 
den naam van kawa Pakkoeodjo, draagt zij nog dien van gowah 
(hol) Oepas (Vergif); men verwarre haar niet met de gowah Oepas 
door Horsfield opgegeven, onder welken naam hij den Pakara- 
man, bij Batoer, aanduidt. Deze naam wordt door de Javanen 
aan al die plaatsen gegeven, waar zich gaz-soorten ontwikkelen, 
welke voor de ademhaling ongeschikt zijn; ik werd door hen op 
eene plaats in de kloof van den Pakkoeodjo opmerkzaam gemaakt , 
waar een bijzonder sterke damp uit de fumarolen opsteeg en op 
welke plaats zij menigwerf doode vogels hadden gevonden. De 
gansche noordelijke, n. oostelijke en oostelijke helling van den 
Pakkoeodjo (welke tegenover den zuidelijken hoek van den Prahoe 
ligt) bestaat uit een chaos van groote opelkander gestapelde 
trachietische rotsklompen ; men treft dezelve reeds aan bij de te- 
laga Weurno en vindt dezelve tot in de bovenste streken van het 
dal Djadjar (ten o. z. o. van den Pakkoeodjo); maar het ís 
