231 
zoden van varenkruid, waarmede de wanden der kloof zijn 
bedekt. 
2. Telaga Leri. Deze solfatara zal bij de warme bronnen 
onder N°. VIT worden beschreven. 
5. Kawa Sepandoe 1. ligt aan de oostelijke helling van 
eene bergkom, die van den g. Paggar kentang naar het noorden 
voortloopt. Toen ik dezelve in 1840 bezocht, vond ik een bodem, 
uit eene weeke breiachtige klei bestaande, meestal rood gelijk 
de bolusaarde, doch op vele plaatsen witachtig gekleurd; dezelve 
was welig met Mertensien, Lycopodien en Melastomen bedekt 
en van alle zijden door woudgeboomte ingesloten, waarin veel 
slingerend Nepenthes gymnamphora zich vertoonde. Naar hetgeen 
ik van debewoners van het dorp Klaga, van waar ik naar den 
krater opsteeg, vernam, had dezelve nog voor drie jaren (der- 
halve in 1857) sterken rook uitgeworpen. 
Á. Kawa Sepandoe 2. Deze krater ligt aan de westelijke 
helling van denzelfden bergkam, die van den g. Panggonan uit- 
gaat, derhalve regt tegen over den zoo even genoemden en 
in eene n: oostelijke rigting van het middelpunt van den Pang- 
gonan gerekend. Er schijnen nog zeer sterke fumarolen aan- 
_ wezig te zijn; uithoofde van de groote steilte der wanden (die 
echter met geboomte bedekt zijn) was het mij niet mogelijk 
den krater te bereiken, hetzij door van de hoogte des Panggonan 
af te dalen, hetzij dein den berg van deszelfs noordelijken voet 
af, ter plaatse waar de weg van Gadja moenkoer naar Kemp- 
long voert, te beklimmen. Ginds hoorde ik het bruisen des 
kraters, hier zag ik deszelfs witachtige rookzuilen, door het 
geboomte, opstijgen. Deze beide kraters, benevens de telaga 
Leri behooren tot den eruptie-kegel Paggar kentang, welks wer- 
king, im de eentraalkolk of hoofdkrater opgehouden hebbende 
te bestaan, zich tot de genoemde plaatsen der buitenste helling 
bepaalt. 
ò. Kawa Pakkoeodjo. Deze hebben wij reeds in NVL 
beschrev en. | 
6. Solfatara aan den khen oever van het meer (telaga) 
Weurno. Dezelve beslaat eene kleine uitgestrektheid, welks 
