234 
spectabilis, en doen zich reeds voor aan het oog van hen, die 
den weg van Batoer naar Sekoenang gaan. Deze solfatara be- 
staat uit twee kale plekken, welke slechts door een met 
boomgewas bedekt stuk grond van elkander gescheiden zijn. 
De eerste levert geene merkwaardige verschijnselen op; op de 
tweede, veel ruimere plek ontspringt, uit eene ronde kom, eene 
beek, welke ruim van water voorzien is; het water, dat de kom 
‘vult, wordt door opstijgende dampen voortdurend in eene 
kokende, golvende beweging gehouden en vloeit vervolgens al 
stoomende door de solfatara naar de kali Toelis. Uithoofde 
harer tegengestelde ligging is het waarschijnlijk, dat deze beek 
dezelfde is, welke, gelijk wij vroeger zagen, hooger bergopwaarts 
langs een onderaardschen weg, in de kloof des voormaligen 
kraters Tekkel Panggonan, zich aan het oog onttrekt. Het 
water in de kom der beek had eenen warmtegraad van 188° 
Fahr. (1840). Een witachtig geel, zwavelachtig bezinksel ken- 
merkt den loop der beek. Behalve het sissen en bruisen der 
zwaveldampen, die uit talrijke gaten alom opstijgen, verneemt het 
oor nog het onophoudelijke, doffe geborrel van het kokend 
heete water! De aarde is rondom opgelost; vele lava-blokken, 
ten deele reeds vergaan, zijn over den ganschen bodem 
der solfatara verspreid; eenige derzelven zijn zwart, andere bruin, 
weder andere hebben de kleur van bolusaarde of bergrood, 
eene menigte der schoonste zwavelkristallen zijn rondom aan 
de randen der dampende gaten aangeslagen; de bladeren der 
boomen en struiken, welke in de nabijheid dezer plaats staan, 
zijn overtrokken met een witachtig beslag, uit deze dampen 
gesublimeerd; de zich boven de kawa bevindende bergrand is 
zoo buitengewoon steil, dat men vreest denzelven te zien instorten. 
Op een geringen ijn omgordt het schoone woud deze plek. 
Zoo zien wij ook weder hier, aan den g. Panggonan (gelijk 
vroeger bij den Paggar kentang) nog eene hevige werking 
van het vulkanische vuur aan den voet en aan de buitenste hel- 
ling van den voormaligen krater (alhier kawa 8, 9 ‚10), terwijl 
de centraal-ketel reeds lang is uitgebluscht. 
. Kommen van heete bronnen. Aan den westelijken voet 
