248 
C. Reizigers, die het gebergte hebben bezocht. 
In 1816, in de maand October, — werd het bezocht door 
Dr. Horsfield. 1) Hoewel sedert dien tijd de naam van menig dorp 
en van menige beek veranderd is, zoo kan men uit zijne beschrij- 
ving (t. a. p.) opmaken, dat hij het centrum van het Di-eng 
gebergte, het plateau, volstrekt niet heeft bezocht. De Javanen 
geleidden hem van het dorp Batoer, de w. vervolgens de z. 
w. helling (bij gevolg de buitenzijde van den berg Nogosarie) 
op, naar het dorp Sekoenang (bij hem Konang); in de nabij- 
heid van dit dorp vond hij een tempel (waarschijnlijk den 
tjandie Werkoedoro?) in de nabijheid eens kraters (waarschijn- 
lijk bij de solfatara Tjondro di moeka?), want de beschrijving 
van den door hem bezochten tempel kan niet worden toege- 
past op de tjandie Ardjoeno, dewijl zij vier in aantal en in 
het midden eener uitgestrekte grasvlakte, het plateau, gelegen 
zijn; en hiervan rept hij met geen enkel woord. Van Sekoe- 
nang ging hij over de telaga Tjebong en daalde hij langs de 
buitenste zuidelijke helling van het gebergte Dieng naar de 
telaga Mentjer af. Aan deze uiterste helling (door hem goenong 
telaga Tjebong geheeten) vond hij den vroeger reeds vermelden, 
uit gehouwen steen vervaardigden trap. Geene kraters van het 
gebergte Di-eng zijn door hem bezocht geworden. — Ook hielden 
de Javanen hem terug van het bezoeken ‘van het amer 
Doodendal (Pakaraman). 
In 4850, in Julij, — door As Loudon. 2) Deze reiziger 
spreekt van den Pakaraman, dien hij Guwo Upas (gowah 
Oepas) noemt, in de volgende bewoordingen: Het langwerpige 
dal, ongeveer eene halve mijl 2) in omtrek — en volkomen 
vlak — was overal bedekt met geraamten van menschen, 
“ 
1) verh peek je van het Batav. each ke VEE. p. 171, 201, 279 Cv 
2) Edinburgh. New Philos. Journal. n 
3) In het tijdschrift “ Das Ausland” n°. 86; 27 Maart, 1837. (Stuttgardt en Tu 
bingen) is de 15 voet breede plek van 5 Pakaraman reeds tot een Doodendal van 
twintig engelsche mijlen gegroeid, 
