318 
zoogenaamde Zuider-gebergte, die van den mond der kali Opak 
tot bij Solo, van het zuidwesten naar het noordoosten, loopt 
en voor een groot gedeelte van deszelfs uitgestrektheid door de 
beide genoemde beken wordt bespoeld. 
Een zeer opmerkenswaardig verschijnsel is de steile wand, 
waarmede dit wZuider-gebergten aan de noordelijke zijde 
afloopt, of, met andere woorden, naar de zijde der grootere 
verheffing, welke tegen over den Merapi gelegen is. — Lagen 
afwisselend uit eene fijnere en eene grovere soort van zandsteen 
bestaande, maken de noordelijke helft van het gebergte uit, 
hetwelk met eene zeer zachte glooijing van het zuiden naar het 
noorden oprijst-en welks oppervlakte vele, tamelijk uitgestrekte 
plateaux of platten, die slechts eene geringe helling hebben, vormt: 
de wanden dezer platten, welke steil in de vulkaan-vlakte van 
Jogjakêrta nederdalen, hebben zeer scherpe randen en ver- 
heffen zich op verscheidene plaatsen, b. v. zuidwaarts van het 
dorp Pèdjoengan (8 palen ten zuidoosten van Jogja), alwaar de 
weg naar Rongkop heenloopt, duidelijk in verscheidene trappen 
boven elkander. De zandsteenen zijn op vele plaatsen teer- 
lingvormig gespleten, zoo als b. v. te Bélitaran en vormen 
loodregte wanden, welke eene grootere hoogte bereiken dan 
de hoogste woudboomen en of uit ééne enkele of uit een paar 
zeer dikke lagen bestaan, — terwijl zij op andere plaatsen (de 
afgebroken koppen der lagen) als trappen op elkander liggen. 
Worden ergens ter wereld werkelijke verheffings kraters 
aangetroffen, +) dan is zekerlijk deze noordelijke wand (namelijk, 
noordwestelijke wand) van het Zuider-gebergte van Jogja de 
verheffings krater van den Merapi. 
Het allerduidelijkst valt deze gesteldheid bij den berg Gompol t) 
in het oog; — door een gedeelte der vlakte van den Merapi 
van het overige gebergte gescheiden, verheft hij zich volkomen 
vrij aan alle zijden, en rijst hij als een eiland uit deze 
vlakte op, — hij is eene spits van dit gebergte en steekt uit 
boven de bedekking van lava-stroomen en boven het daarop 
1) Kringvormige verheffings kraters worden waarschijnlijk nergens aangetroffen. 
