408 
op eene geringe hoogte boven denzelven, buigen de damp- 
wolken naar het westen en vormen zij dan een staart, eene regt- 
lijnige streep, die, door den oostewind voortgedreven, zich iets 
langer of korter in den dampkring uitstrekt. — Nimmer, in 
welk jaargetijde ook, heb ik de dampwolken onder den invloed 
van eenen anderen wind dan onder dien van den oostewind 
gezien, welkein de zonen van meer dan 6,000 voet de boven- 
hand schijnt te hebben boven den moesson, of de land- en zee 
winden, die genen wijzigen. 
Maar behalve deze dikkere centrale mel stijgen, over 
den ganschen bovensten omtrek van den slakkenkegel, damp- 
wolkjes of kleine dampzuilen uit bijna alle voegen en kloven 
tusschen de slakken, alsmede uit alle reten in den kraterwand, 
zoodat de berg er uitziet als een rookende steenkolenhoop, 
die van onderen in brand is gestoken. In al zijn zwartach- 
tig graauw, beroofd van plantengroei, — slechts in deszelfs 
bovenste helft met een geel beslag van gesublimeerde zwavel 
bedekt, — verheft zich deze berg, onvermoeid voortgaande 
in het uitbraken van dampen, wier witte, zamengepakte wolken 
scherp afsteken tegen het blaauw des hemels. Behalve uit deze 
eigenlijke kraterruimten, en uit de twee fumarolen, die in de 
spleten van een rotswand aan de noordwestelijke buitenhelling 
van den aschrug sterk dampende worden aangetroffen, ontwik- 
kelen zich wijders ook zwakke dampwolken aan de zuidelijke 
buitenhelling van den berg, tot op 500’ beneden den krater- 
rand, gelijk mede in de oostwaarts gelegene aschvlakte. Het 
kan wel niet anders of de voortdurende rigting, welke de oost- 
passaat mededeelt aan de dampwolken, die hier in zulk eene 
groote hoeveelheid worden aangetroffen, — al bestaan zij ook 
slechts ten deele uit zwavelig zuur, — moet invloed uitoefenen 
op de gevolgen der vulkanische werking van den Merapi, na- - 
melijk, met betrekking tot de bergzijde, welke bijzonder aan 
derzelver werking is blootgesteld. — Wij zien, dat zulks de 
westzijde is. Niet slechts is het voortbewegen der uitgeworpen 
asch, die bij alle bekende uitbarstingen voornamelijk over de 
streken, westwaarts van den berg gelegen tot aan Magelan is 
