404 
uitgestort geworden en die voor eenige honderden van jaren den 
tempel Moendoet aan den zuidwestelijken voet van den Merapi 
geheel heeft bedolven, — maar insgelijks in het oplossen van 
het waste gesteente openbaart zich de werking van dezen oos- 
telijken wind en in de langzame vernietiging van den kratermuur 
aan de westzijde, welke, dewijl dezelve weeker was geworden 
dan de oostelijke muur, bij eene vernieuwde uitbarsting ligtêr 
verbrijzeld moest worden dan deze, ten gevolge waarvan de lava 
en alle andere uitgeworpen stoffen bij voorkeur langs de west- 
zijde des bergs nederwaarts moesten stroomen. — Het is immers 
duidelijk, dat de zure en daarenboven gloeijend heete dampen 
eene onophoudelijk vernietigende werking op het gesteente uit- 
oefenen, en dat zij de westelijke deelen niet slechts van den 
slakkenkegel, maar ook van den kratermuur in eenen veel hoo- 
geren graad dan de overige deelen aantasten. 
Het zou derhalve niet ongerijmd zijn aan te nemen, dat-het 
verzetten of het verplaatsen der werking van vulkanische krachten 
op den top van den Merapi, — eene werking , zulks wordt dui- 
delijk ontwaard, die zich voordurend van het oosten meer naar 
het westen heenwendt, bij uitsluiting door den passaatwind 
wordt veroorzaakt. 
De gesteldheid der westelijke helling, welke zoo even het on- 
derwerp onzer beschouwing heeft uitgemaakt, — die duizenden 
van groote trachiet- en lava-blokken, welke, verstrooid in de 
vlakten, gelegen aan den westelijken voet van den Merapi, b. v. 
te Moentilang worden aangetroffen, — het met asch overstelpen 
van den tjandie Moendoet, die aan den zuidwestelijken voet ligt, 
terwijl daarentegen de tempels van Prambanan aan den zuidelijken 
voet niet werden bedolven, — de ligging van den thans werk- 
zamen eruptie krater aan het uiterste westelijke uiteinde der 
kruin, — de verlengde oostelijke ribben des bergs met hunne 
wouden, welke welig groeijend mogen genoemd worden, verge- 
leken met de volkomen kale, barre westelijke helft van den 
ber 8» Enz, — dit alles schijnt aan te duiden: dat, bij de uitbar- 
en hot den Merapi, reeds gedurende vele eeuwen het grootste 
en heftigste deel zijner werking naar het westen is gerigt geweest. 
demen 
