412 
kraken der nedervallende steenen, ten deele een onderaardsch 
geluid was en veel overeenkomst had met het rollen van den 
donder. 
Den St" September bleef de berg rustig; later echter ving 
hij aan eene ontzettende hoeveelheid gloeijende lava uit te bra- 
ken, vergezeld van rookwolken en een onderaardsch gedreun; 
deze lava vloeide zuid-zuidoostwaarts in de kloof Waarak (Wor- 
roh?) bergafwaarts en hulde den ganschen bergtop in een vuur- 
gloed, welken men te Jogjakêrta des nachts helder gloeijen en 
duidelijk naar beneden zag stroomen. (Javasche Cour. 1846, 
n°. 75 en 79.) 
Door tusschenkomst der Regering, namelijk, van den heer 
C. Vischer, algemeenen Secretaris, ontving ik van den Resident 
te Jogjakêrta (den heer R. de Bousquet) omstandige berigten 
omtrent deze uitbarsting, welke de heer van Waeij, gepension- 
neerd kapitein van het corps ingenieurs (gedeeltelijk in antwoord 
op de door mij gedane vragen), de vriendelijkheid had gehad 
ter neder te stellen. Deze officier woont, namelijk, als grond- 
bezitter te Goeling, hetwelk op den zuidoostelijken voet van 
den Merapi, in de, onmiddellijke nabijheid van den berg, gelegen 
is en was ooggetuige der uitbarsting. 
Mijnen vriendelijksten dank breng ik aan al deze heeren voor 
hunne bemoeijingen, en geef hier het volgende uittreksel uit 
het berigt van den heer van Waeij. 
In den nacht van den 4st* op den 2%" September, 1846, 
vertoonde zich de spits van den Merapi (de krateropening) 
voor het eerst in een vollen vuurgloed en braakte hij eene 
ontzagchelijke rookzuil uit. 
Niet vóór den volgenden dag- (den 2e September), ten 10 
ure, ving de eigenlijke uitbarsting aan en vernam men een vrees- 
selijk donderend geluid, hetwelk den grond deed daveren, zonder 
dat (zelfs niet in de hoogere gedeelten des bergs) schokken 
van eigenlijke aardbevingen werden waargenomen. Zelfs werd 
staande den ganschen duur der uitbarsting geene aardbeving 
gevoeld. Nadat de rookzuil bij het eindigen der eerste ont- 
plofting (ten 10 ure) zich met majesteit hoog in de lucht 
