28 
een zware aschregen viel. De asch vloog tot Batavia toe, waar 
zij zeer fijn en zwartachtig van kleur was. 1) 
In het jaar 1840 onderging hij die vermaarde uitbarsting, 
waarvan de herinnering door de beschrijving en afbeelding van 
den kruidkundigen K. Hasskarl 2) bewaard is, Deze scherp- 
zinnige waarnemer bevond zich namelijk in de nabijheid van 
dezen berg toen plotseling, den 12 November des nachts ten 
5 ure, onder dreunen en beven van den grond eene «vlam uit 
zijnen krater opsteeg, gloeijende steenen uitgeworpen werden 
en eene zwarte rookzuil hoog naar boven dwarrelde, waarop 
(te Buitenzorg) een aschregen volgde. » 
(De «vlam» moet 150 voet hoog zijn geweest; daar intus- 
schen de kratermuur, volgens de opgave van den heer Hasskarl 
zelf reeds 685 voet hoog is, zoo moet wegens de scheefheid 
van den hoek, onder welken men denzelven van den voet des 
bergs in het gezigt heeft, de zoogenaamde « vlam», om maar 
de bovenste spits daarvan te kunnen zien, reeds de dubbele 
hoogte van den kratermuur gehad hebben, dus 1 >< 685 + 
150 = 1520 voet). 
Den 14 November ontstond er een tweede paroxysmus 
van eruptie, waarbij de asch 16 palen ver gedreven werd. 
Den 22etr November ten 1 ure een derde, waarbij ander- 
maal onder gekraak en aardbeving rook en lavabrokken werden 
uitgebraakt. Behalve het knallend geluid (No. I) door de ge- 
weldige losbarsting der rookwolken uit den krater en behalve 
En gekraak (No. ID) door het nederstorten der steenen veroor- 
t, wil men nog een onderaardsch gedruisch (No. III) waar- 
genomen hebben, hetwelk echter, naar de verklaring van den 
Heer Hasskarl, dens anders was, dan de onderaardsche echo — 
van het meden No. 1, Mewelk à in de aanwezige «holligheden » 
onder den berg weergalmde! 
Den 25 November scheen de top geheel «in vlammen te 
*) Javasche Courant van 30 Aug. 1832 en daaruit overgenomen in het Indisch Ma- 
gazijn. Batavia 1845. II jaargang. No. 11 en 1 
*) Tijdschr. van Ned. Indie. jaarg. IV. No. 3 pag. 241—294. 
