1845. 25 Januarij. 
1845. _à Maart. 
1847. Tusschen 17 en 18 October. 
Buiten den tijd van deze opgenoemde paroxysmen heeft hij 
steeds, zoo dikwerf ik hem gezien heb, zuilen van een witten 
damp doen uitstroomen, die zich tot bolronde wolken vormden. 
C. Bezoek van reizigers. 
In 1819 den 19% April werd de Gedeh door Prof. Reinwardt 
bezocht, en aan hem is men de eerste wetenschappelijke berigten 
omtrent dezen berg verschuldigd. +) Het schijnt echter, dat hij 
niet de eerste natuuronderzoeker is, die dezen vulkaan beklom- 
men heeft en dat dit reeds tien jaren vroeger door Horsfield 
gedaan is langs eenen weg, dien de Gouverneur Raffles van den 
Passangrahan Pesser af, aan de Z. Z. O. helling des bergs, naar 
boven had doen banen en over welken die landvoogd zelf reeds, 
met den heer de Wilde e.a., den Gedeh bestegen had. Dit pad 
volgde Reinwardt en kwam derhalve eerst op den ouden zui- 
delijken kratermuur aan, die Sedaratoe wordt genaamd. Van dit 
punt bezocht hij den nieuwen kraterwand en ontwaarde zijne 
zuilenvormige afzondering. Hij noemt echter alle steensoorten, 
welke tot de trachiet-formatie behooren, overal bazalt. De 
opgegevene hoogte van 9075 Eng. voeten = 8515 Par. voeten, 
is waarschijnlijk te Goemoerroe (waar deszelfs hutten stonden?) 
gemeten, doch ook voor dit punt nog te gering; vermits de 
werkelijke hoogte 8900 Par, voeten — 9585 Eng., bedraagt 
en die des kraterrands van den Gedeh 9250. Of zoude in dit 
verloop van tijd de kruin hooger zijn opgerezen? Dat zulke 
deelsgewijze verheffingen bij vulkanen gedurig kunnen plaats 
hebben, is, gelijk men weet, voldingend bewezen en onder ande- 
ren ook daan von Humboldt ar den den Vesuvius waar- 
schijnlijk gemaakt. 2) es î 
En 
*) Verh. van het Bat. Gen. t. IX (over de gesteldheid der bergen in de Preanger 
Regentschappen.) 
*) Zie zijne verhandeling: Ueber den Bau und die Wirkungsare det elkaa: 
