Bf 
lijk onder asch en modder begraven; wat niet omgeworpen 
en gebroken was, was ten minste verbogen. Alzoo was, waar- 
schijnlijk door dezelfde oorzaak, even zulk een rukwind ont- 
staan, als bij den Gedeh in December 1840, want ook hier 
lagen de boomen van den krater afgewend, — buitenwaarts 
nedergeveld. De heer Bleeker vond de Kawa Oepas en de 
Solfatara Badak geheel onveranderd, zoo als zij door Müller 
en mij beschreven waren, zelfs op den tusschenrug tusschen de 
Oepas en Ratoe stonden nog groene Thibaudias; maar de 
Kawa Ratoe was van den top tot aan den voet met een 
eentoonig , blaauwachtig-graauw kleed van vulkanische asch 
en modder overtogen en de krater was een diepe, onbe- 
klimbaar- steile trechter met gladde wanden, op wiens grond 
nog vloeibare modder door dampen, die tot hoog boven den 
kraterrand zigtbaar bleven, in beweging gebragt werd. 
Volgens de meening van den heer Bleeker «is de modder- 
massa over den oost-rand heengestroomd en heeft de voormelde 
boomen omgeworpen, terwijl eene uitbarsting van asch deze 
overstrooming begeleidde». De asch-uitstorting was, geloof ik 
het hoofdverschijnsel van deze geheele uitbarsting, en de mod- 
der bestond slechts uit den voorraad van vloeibare stof in den 
krater, welke immers ook eerst uit (met atmospherisch water 
vermengde) asch ontstaat, slechts met die hoeveelheden stof ver- 
meerderd, die haren oorsprong hebben uit de ontbinding der 
rotsen door zwavelzure dampen, en waarvan het hoofdbestand- 
deel doorgaans kleiaarde is. Deze modder kan evenwel niet 
over den oost-rand heengestroomd zijn, want, in dat geval zou 
de krater daarmede tot aan den rand gevuld moeten geweest 
zijn, en de modder had eerst over den lageren tusschenrug in de 
Kawa Oepas moeten stroomen; de heer Bleeker zegt echter zelf, 
dat de vegetatie op dezen rug ongedeerd was! — Hij werd 
uitgeworpen, uitgeslingerd, viel uit de lucht neder en veroor- 
zaakte daardoor (door de terzijde drukking der lucht) binnen 
langwerpige, scherpbegrensde ruimten dien rukwind, aan wiens 
kracht de bosschen geen’ weêrstand konden bieden. Alleen 
door de werking van deze kracht op de grootere oppervlakte 
